Jak zacząć oszczędzać pieniądze? Jak zaoszczędzić? Chyba każdy zadaje sobie kiedyś to pytanie, niezależnie od wysokości dochodów. Jeśli nie jesteś aż tak bogaty, że nawet liczenie pieniędzy cię męczy, prawdopodobnie zawsze szukasz sposobu, by zaspokoić swoje potrzeby za jak najniższą cenę.
Zaoszczędzone pieniądze to albo zaoszczędzony czas potrzebny na ich zarobienie, albo możliwość zaspokojenia większej liczby wyobrażonych potrzeb. Kto ma pieniądze, może skupić się na tym, na czym chce, a nie na zarabianiu. Proste, prawda?
„Ponieważ byłem milionerem i lubiłem kosić trawę, robiłem to za darmo”.
Forrest Gump
Spis treści
Jak nauczyć się oszczędzać pieniądze i jak oszczędzać z wypłaty
Mało kto mówi sobie nagle, ni stąd, ni zowąd: Chcę zacząć oszczędzać! Pierwszym impulsem jest zwykle pragnienie czegoś, na co nie mamy wystarczających środków albo mamy, ale po zakupie zabrakłoby nam pieniędzy na inne ważne dla nas rzeczy. Każdy z nas jest oszczędny w inny sposób. Ktoś odkłada z wypłaty 10 %, ktoś 40 %, a komuś przez całe życie ciągle brakuje pieniędzy z pensji czy innych dochodów. Często więc się zadłuża i pożycza.
Na przykład chciałbyś mieć własny dom, bo życie w bloku już cię męczy. W tym momencie zaczynasz zastanawiać się, jak odłożyć na dom. Właśnie motywacja jest najlepszym sprzymierzeńcem w oszczędzaniu pieniędzy. Ważne jest, by wyznaczyć sobie cel i kwotę potrzebną do jego osiągnięcia, a potem krok po kroku się do niego zbliżać.
Zawsze warto odkładać z wypłaty konkretną kwotę, która będzie twoją oszczędnością i doprowadzi cię do większego celu.
Oszczędzanie to umiejętność jak każda inna. Trzeba się jej nauczyć. Podstawą jest konsekwentne przemyślenie każdego wydatku. W niektórych sytuacjach oszczędzanie absolutnie się nie opłaca. Jak mówi znane przysłowie: „Chytry dwa razy traci”. Nie oszczędzaj w niewłaściwych miejscach, bo może się to na tobie boleśnie zemścić.
Jak oszczędzać pieniądze z wypłaty?
Kiedy już wiemy, czego chcemy i ile na to potrzebujemy, trzeba ustalić, jak właściwie oszczędzać. A dokładniej, na czym oszczędzać. Pierwszym ważnym warunkiem jest jednak to, by w ogóle mieć z czego oszczędzać. Źródeł może być mnóstwo, ale najczęściej jest to dochód z wypłaty, czyli wynagrodzenie.
Warto uświadomić sobie, że wypłata to kwota przeznaczona nie tylko na comiesięczne wydatki, lecz także na realizację długoterminowych celów. Pieniądze możemy oszczędzać na każdej pozycji wydatków w takim stopniu, w jakim ograniczenie bieżącej konsumpcji jest dla nas warte osiągnięcia danego długoterminowego celu.
Zawsze warto zrobić ogólne zestawienie dochodów i wydatków. Taka analiza często pokazuje, że na przykład na mieszkanie, samochód czy energię wydajesz znacznie więcej niż inni. Na energii przy odpowiedniej optymalizacji można zaoszczędzić nawet 30 %. Potem możesz te wydatki zoptymalizować. Większość ludzi ma jednak problem z tym, że kupuje rzeczy, których nie potrzebuje. Następnie ich nie używa i je wyrzuca.
Jak oszczędzać ogólnie
Jeśli nie chcesz ograniczać konsumpcji, alternatywą jest dodatkowy zarobek, na przykład praca z domu. Możesz na przykład zacząć pracować wieczorami przez internet w branży IT lub w marketingu. Obecnie istnieje niezliczona liczba możliwości, jak stosunkowo łatwo zarobić w internecie. Jeśli jednak nie chcesz poświęcać pracy więcej czasu, nadszedł moment, by uporządkować pozycje wydatków i zastanowić się, gdzie można zaoszczędzić. Aby łatwiej się w tym odnaleźć, przydać ci się może mapa myśli.
Dzisiejsze szybkie czasy oparte na konsumpcji sprzyjają raczej schematowi: więcej pracować = więcej wydawać. Wystarczy zastanowić się, czy codziennie potrzebujesz obiadu za 130 CZK (około 23 PLN), czy wystarczy dwa razy w tygodniu. Potrzebujesz samochodu, dwóch samochodów, motocykla? Wszystkie te dobra z czasem zwykle tracą na wartości, a do tego musisz w nie inwestować. Rozsądniejsze wydaje się więc podejście od drugiej strony i zadanie sobie pytania: Czy naprawdę potrzebuję tego czy tamtego?
Oprócz ograniczania wydatków możesz też starać się kupować towary o jak najlepszym stosunku ceny do korzyści. Porównywanie cen w porównywarkach, takich jak Heureka, aż się prosi, ale możesz też korzystać z różnych promocji (np. Black Friday), kuponów rabatowych czy cashbacku. Cashback możesz uzyskać na przykład na kuponer.cz. To usługa, dzięki której odzyskujesz kilka procent ceny zakupów zamówionych w wybranych sklepach. W ten sposób możesz zminimalizować cenę zakupu, niezależnie od tego, czy chodzi o elektronikę, jedzenie, czy cokolwiek innego.
Oszczędzanie jako bardziej odpowiedzialny styl życia
Choć pierwotną motywacją zwykle jest chęć zaoszczędzenia pieniędzy, na problem konsumpcji można spojrzeć także jak na wybór stylu życia. Często to, co oszczędza twój portfel, jest jednocześnie przyjazne dla środowiska. Przyjęcie nowego podejścia do życia jest wprawdzie trudniejsze niż kupowanie tańszych wariantów w sklepie, ale warto, bo oprócz większej ilości pieniędzy możesz zyskać spokojniejsze i szczęśliwsze życie.
Czy naprawdę potrzebuję tej rzeczy?
Wielu rzeczy, które masz, w rzeczywistości nie potrzebujesz. Samochód spędza większość swojego „życia” na parkingu, zabawki po jakimś czasie nudzą się dzieciom, a narzędzia potrzebujesz do konkretnej pracy, a potem już nie. Do wszystkich tych i podobnych rzeczy możesz znaleźć wypożyczalnie. Możesz zarejestrować się w firmie oferującej samochody na minuty, znaleźć w okolicy wypożyczalnię zabawek, a podobnie jest z narzędziami.
Inną możliwością jest szukanie rzeczy z drugiej ręki, zwłaszcza jeśli wiesz, że dana rzecz będzie ci potrzebna tylko przez ograniczony czas. Inne rzeczy możesz kupować na spółkę z innymi członkami rodziny (np. samochód) albo z sąsiadami, z którymi dobrze się dogadujesz. Wystarczy wtedy umówić się co do korzystania z danej rzeczy. Jeśli zdecydujesz się coś kupić, możesz od razu sprawdzić, gdzie dałoby się to sprzedać, gdy przestanie ci służyć.
Jednorazowe czy wielokrotnego użytku?
Kupując rzeczy, skup się przede wszystkim na tym, by nie wybierać produktów jednorazowych. Choć w danej chwili mogą wyjść taniej, w dłuższej perspektywie znacznie taniej jest zainwestować w coś, czego możesz używać wielokrotnie. Dotyczy to pieluch dla dzieci, chusteczek czy pojemników na jedzenie. Przejrzyj swoje gospodarstwo domowe i wymień rzeczy jednorazowe na coś lepszej jakości, co posłuży ci kilka lat.
Co sprawia ci radość?
Zastanów się, co w życiu sprawia ci radość i czy możesz wprowadzić do swojego życia rzeczy, które cieszą, a przy tym nic nie kosztują. Zamiast iść z partnerem na kawę lub na piwo, wybierz się z nim na spacer. To zdrowsze i nie będzie cię kosztować ani grosza. Czas spędzony na łonie natury albo medytacja to jedna z najlepszych inwestycji w twój wewnętrzny spokój i zdrowie, a przy okazji zadbasz o formę. Równie dobrze możesz poświęcić czas na ćwiczenia w domu czy malowanie. W ten sposób unikniesz wielu złych nawyków, które w dodatku szkodzą twojemu portfelowi.
Gdzie i jak nauczyć się oszczędzać pieniądze
Potrzebny czas: 30 minut
Jak i gdzie można oszczędzać? Przeczytaj nasze 8 wskazówek i sposobów, dzięki którym możesz zacząć oszczędzać choćby od jutra.
- Oszczędzaj na jedzeniu
Wszyscy jemy i wszyscy wydajemy na jedzenie. Nie zawsze jest tak, że im więcej wydajemy, tym lepiej się odżywiamy. Czy masz swoje wydatki na jedzenie pod kontrolą?
- Oszczędzaj na wydatkach domowych
Niezależnie od tego, czy mieszkamy sami, czy z innymi, wydatki na wyposażenie, utrzymanie i eksploatację domu z pewnością odbijają się na naszym portfelu . Tu na pewno opłaca się śledzić promocje na rzeczy o długiej żywotności i robić duże zakupy, dzięki czemu oszczędzasz czas i pieniądze. Osobnym rozdziałem jest energia.
- Oszczędzaj na ubraniach
Czy musisz mieć najnowszą kolekcję i to z najdroższego sklepu? Ubrania to z pewnością specyficzna pozycja wydatków. Dobrym pierwszym krokiem jest wyznaczenie sobie limitu wydatków.
- Oszczędzaj na transporcie i podróżach
Jeśli masz samochód i jesteś osobą towarzyską, dobrym pomysłem jest dzielenie się przejazdami z innymi, kiedy tylko to możliwe. Możesz na przykład skorzystać z usług wspólnych przejazdów albo oferować lub szukać podwózki w mediach społecznościowych.
- Oszczędzaj na złych nawykach
Alkohol, papierosy, ale też słodycze: zawsze warto zadać sobie pytanie, w jakim stopniu ich spożycie jest dla ciebie niezbędne. Pomaga tu świadomość, że ograniczając zły nawyk, możesz w końcu pozwolić sobie na coś, czego naprawdę chcesz.
- Oszczędzaj jako student
Jeśli masz mniej niż 26 lat, warto sprawdzić, czy zapisanie się na studia się opłaca, nawet jeśli akurat nie planujesz studiować. Zniżki studenckie na komunikację miejską, pociągi i autobusy mogą być naprawdę wysokie (w Czechach przysługują studentom do 26 lat). Sprawdź, jakie ulgi obowiązują u przewoźników w Twojej okolicy i czy warto wyrobić kartę ISIC.
- Oszczędzaj czas
Spędzenie czasu nad gazetką z supermarketu nie musi być złym pomysłem, jeśli wybierasz się na duże zakupy. Jednak zaoszczędzenie 2 CZK (około 0,36 PLN) na jogurcie po godzinie spędzonej między regałami realnie kosztuje cię pieniądze, które w tym czasie mógłbyś zarobić.
- Oszczędzaj na elektronice
Telefon, laptop, telewizor… Dziś nie wyobrażamy sobie świata bez tych rzeczy. Przy zakupie elektroniki można zaoszczędzić niemałe kwoty. Wybieraj mądrze nie tylko laptopa: czas zainwestowany w rozeznanie rynku się opłaci.
Jak oszczędzać pieniądze w domu, energia
Dużą pozycją wydatków w gospodarstwie domowym jest energia. Zacznij od oświetlenia, bez którego nie obejdzie się żaden dom, a nie jest to mała pozycja wydatków. Jeśli chcesz być konsekwentny, wymień żarówki na LED-owe, które zużywają nawet dziesięć razy mniej energii, a przy tym spełniają tę samą funkcję. Wiąże się z tym także nawyk gaszenia światła. Naucz tego również swoje dzieci.
Jeśli myślisz, że masz 8-10-letnie „energooszczędne” żarówki i nic więcej nie da się z tym zrobić, zobacz, co dziś oferują sklepy. Dzisiejsze żarówki mają nawet dwukrotnie większą jasność i liczbę lumenów niż żarówki energooszczędne sprzed 10 lat. Co więcej? Zużywają przy tym o połowę mniej energii.
Kolejny przykład: ekonomiczne ogrzewanie pozwoli ci zaoszczędzić tysiące rocznie. Nie powinno być tak, że gdy idziesz spać, jest duszno od gorąca, a w ciągu dnia marzniesz. Każdy stopień ma duże znaczenie i odbija się na twoim portfelu. Nie oszczędzaj w niewłaściwym miejscu i zainwestuj w dobrą regulację ogrzewania, termostaty, uszczelnienie drzwi lub okien (co zwykle zaleca się jako pierwszy krok, bo właśnie tamtędy ucieka ciepło z domu) itd. Obecnie można do tego wykorzystać na przykład program NZÚ light (Nová zelená úsporám light). To się opłaca.
W dłuższej perspektywie oszczędności może przynieść także fotowoltaika. Nie daj się jednak niepotrzebnie skusić dotacjom na fotowoltaikę, która ci się nie opłaci. Dokładnie sprawdź, dla kogo fotowoltaika jest odpowiednia.
Jak zaoszczędzić na jedzeniu
Przygotuj jadłospis i listę zakupów. Brzmi męcząco? Tak, rozpisanie, co będziesz gotować w tygodniu i w weekend, może wymagać trochę wysiłku i czasu, ale na pewno pomoże ci przy zakupach. Z czasem zajmie ci to naprawdę tylko kilka chwil. Z półek bierz tylko to, co masz na liście. Dzięki temu w koszyku nie znajdą się zbędne rzeczy, a w lodówce nie zepsuje się jedzenie, którego nie zużyjesz.

Lubisz chodzić z przyjaciółmi na kolacje i kawę? W pracy jadasz w stołówce lub restauracji? Jeśli nie masz naprawdę dużych zniżek na posiłki, spróbuj przynajmniej kilka razy w tygodniu przygotować obiad w domu. To nie jest tak wygodne jak wyjście na lunch do najbliższego lokalu, ale zaoszczędzisz ogromne kwoty. Dla sprawdzenia spróbuj przez jakiś czas zapisywać wydatki na jedzenie. Mamy dla ciebie też jedną propozycję: ziemniaki z kurczakiem i warzywami. Wszystkie trzy składniki są zdrowe i sycące. Danie łatwo przygotujesz w piekarniku, a ogromną zaletą jest to, że możesz zrobić nawet 8-10 porcji naraz.
Jeśli na przykład raz w tygodniu zamienisz obiad na spacer i zjesz banana za 5 CZK (około 0,9 PLN), możesz mieć podwójnie dobre samopoczucie. Taki obiad z czasem dobrze zrobi twojemu organizmowi, a do tego prawie nic nie kosztuje.
Oszczędzanie
Gdy już uda ci się zaoszczędzić trochę pieniędzy, warto je dalej pomnażać. Najczęściej wybiera się jedną z dwóch możliwości: inwestowanie lub oszczędzanie. Dowiedz się, jak inwestować albo jak najlepiej oszczędzać. Pamiętaj, że niemal wszyscy ludzie sukcesu inwestują swoje pieniądze. Na nic nie odkładają. Gdy czegoś chcą, spokojnie biorą na to pożyczkę, bo wiedzą, że im się to zwróci. Jeśli długo odkładasz na wymarzony milion, może się okazać, że znaczną część zaoszczędzonych pieniędzy zje inflacja.
„Pieniądze łatwiej odchodzą, niż przychodzą.”
Jan Amos Komeński
Kolejna różnica między oszczędzaniem na wydatkach a odkładaniem pieniędzy polega na tym, że odkładanie zwykle ma charakter zapobiegawczy i odbywa się w tak długim horyzoncie, że nie musi być do końca jasne, na jaki konkretny cel pieniądze zostaną wydane.
Pożyczki i pożyczanie pieniędzy
Z pożyczaniem trzeba uważać. Wiele osób ma bardzo przyzwoite dochody, które obecnie by im wystarczały, ale wcześniej mocno się zadłużyły przez bezsensowne pożyczki. Wiele osób ma pożyczki (oryginalny artykuł opisuje sytuację w Czechach) i to właśnie spośród nich często rekrutują się ci, którzy później trafiają pod egzekucję komorniczą.
Pożyczek i kredytów nie trzeba jednak od razu potępiać. Zasada brzmi: nie warto pożyczać na rzeczy konsumpcyjne, przeżycia ani podróże. Również samochód bardzo często okazuje się złą inwestycją. Pożyczyć możesz natomiast na pomysł biznesowy, w który wierzysz, lub na inwestycję w nieruchomość. Wybierając pożyczkę lub kredyt, nie zapomnij też wszystkiego dokładnie porównać i skorzystać z porównywarki najkorzystniejszych pożyczek.
Oszczędność czasu bywa ważniejsza niż oszczędność pieniędzy
Że czas to pieniądz, wie chyba każdy, ale nie każdy się tym kieruje. Jeśli na przykład prowadzisz działalność jako rzemieślnik albo pracujesz jako programista na freelansie, musisz umieć organizować swój czas.
Na etacie nie jest to tak wyraźne, ale i tu można na przykład tworzyć coś dodatkowo. Zastanów się, czy wykorzystujesz swój czas efektywnie. Może odkryjesz, że są czynności, których nie lubisz i które nie przynoszą ci też pieniędzy.
Kwoty w złotych są orientacyjne, przeliczone po kursie Czeskiego Banku Narodowego 5,534 CZK za PLN z dnia 5 listopada 2026.