Autorefleksja przybliży cię do wymarzonego sukcesu!

8,4K

Autorefleksja jako poznanie samego siebie daje nowe spojrzenie na to, kim jesteś i kim mógłbyś być. Jak chcesz przesuwać swoje granice, skoro nie wiesz, czym obecnie dysponujesz? Nie da się ulepszyć systemu, jeśli nie wiesz, co potrafi. Samopoznanie to jedna z dróg, by poznać swoje umiejętności i nauczyć się otwartości na nowe.

Czym jest autorefleksja?

Na to, czym jest autorefleksja, można patrzeć z kilku perspektyw: nauki, psychologii i etyki. Naszemu myśleniu najbliższe jest chyba to, jak postrzegamy samopoznanie z etycznego punktu widzenia. Chodzi o swego rodzaju uświadomienie sobie siebie: kim jesteśmy, jacy jesteśmy, jak się zachowujemy, jakie skutki ma nasze zachowanie i jakie są nasze emocje. W szerszym ujęciu obejmuje to też przyjęcie takiego zachowania, które uwzględnia otoczenie, w ramach umiejętności oceny własnych czynów.

Brak autorefleksji może nas nie tylko hamować, ale nawet doprowadzić do tego, że zostaniemy uznani za niepoczytalnych, a w najgorszym razie za niezdolnych do samodzielnego decydowania o sobie. Kto nie potrafi ocenić własnego postępowania, staje się człowiekiem, który nie kontroluje swojego postępowania, bo nie umie rozpoznać go między innymi jako niewłaściwego lub niebezpiecznego. To jednak najgorszy scenariusz. W większości przypadków brak autorefleksji szkodzi nam przede wszystkim dlatego, że nie potrafimy uchwycić własnego potencjału.

Dlatego, aby rozwijać się osobiście i zawodowo oraz zbliżyć się do sukcesu, musisz siebie poznać. Musisz dobrze wiedzieć, kim jesteś, czym dysponujesz i w czym sam siebie hamujesz. Na tym polega samopoznanie. To zajrzenie w głąb siebie, tam, gdzie kryje się prawdziwa prawda o tobie. Bez upiększania tego, co o sobie myślisz. Przed samym sobą nie musisz być lepszy, ładniejszy, mądrzejszy ani zabawniejszy. Przyjrzyj się temu, jaki naprawdę jesteś.

Utrata autorefleksji

Utrata autorefleksji to coś, co potrafi nas hamować i stawiać w niekorzystnej pozycji w społeczeństwie. Autorefleksja pozwala nam w miarę obiektywnie ocenić własne czyny i zachowanie. Możemy poddać nasze działania obiektywnej samoocenie, a następnie rozstrzygnąć, czy naszym zdaniem dane zachowanie było adekwatne, czy nie. Dzięki temu możemy rozwijać nasz ideał tego, jak chcielibyśmy się zachowywać i jacy chcielibyśmy być.

Dzięki autorefleksji potrafimy siebie ocenić. Umiemy rozwijać swój potencjał i podkreślać swoje zalety. Człowiek bez autorefleksji zachowuje się zupełnie odwrotnie. Patrzy na wszystko wyłącznie przez własny pryzmat i często uważa, że wszystkie jego czyny są słuszne. Brak autorefleksji nie pozwala mu dojść do obiektywnej oceny swojego zachowania. A jeśli już ocenia swoje czyny, to tylko ślepo je sobie potwierdza.

Refleksja i autorefleksja

Sama refleksja rozumiana jest jako odbicie, a w filozofii jako myślenie. Dlatego autorefleksję traktuje się jako sposób, by spojrzeć na siebie w lustrze i zastanowić się, kim jesteśmy, zajrzeć do środka. Kiedy działasz, w określony sposób się zachowujesz i reagujesz, odzwierciedlasz to, jak myślisz, jakie są twoje priorytety i postawy.

Ważne jest, by umieć spojrzeć na swoje zachowanie i na samego siebie z dystansu. Nie możemy przepływać przez świat i społeczeństwo bez żadnej odpowiedzialności za to, jacy jesteśmy i co mówimy swoim zachowaniem. Nie jesteśmy tu sami, a gdy stajemy się partnerami i rodzicami, swoim postępowaniem wpływamy na tych, z którymi żyjemy.

Brak autorefleksji

Negatywna autorefleksja to coś, w co nie powinieneś się wdawać. W autorefleksji nie chodzi bowiem o to, by krytycznie przyjrzeć się temu, czego nie potrafisz. Nie jest to też brak pewności siebie, jak wielu sądzi. Nie chodzi nawet o to, by się chwalić, żeby poprawić sobie nastrój albo wiarę w siebie. Dzięki autorefleksji dosłownie „umawiasz się na randkę z samym sobą”. Poznajesz się, zadajesz sobie pytania, być może odkrywasz rzeczy, o których nie miałeś pojęcia, ale na pewno się nie umniejszasz.

Autorefleksja może stać się negatywna także wtedy, gdy źle się do niej zabierzesz i nie przyniesie zamierzonego efektu. Takie działanie może być również wynikiem utraty autorefleksji. Dobrze jest wiedzieć, dlaczego zabierasz się za samopoznanie, i podchodzić do tego odpowiedzialnie. Jeśli będziesz próbował wmówić własnej głowie rzeczy, które nie są prawdą, upragniony efekt i tak się nie pojawi. Autorefleksja nie powinna być nastawiona ani negatywnie, ani pozytywnie. Powinna być czystym poznaniem tego, co jest.

Brak samooceny nie oznacza braku pewności siebie

Brak autorefleksji nie oznacza braku pewności siebie. Czasem może oznaczać wręcz coś przeciwnego. To pewna utrata zdolności do oceniania samego siebie. Taki stan możemy obserwować wokół siebie. Brak soudności, brak uznania i niezdolność do dostrzeżenia przestrzeni do poprawy przekładają się na nieodpowiednie ubrania, sposób mówienia, rozmowy i wykłady o sukcesach, których nie da się traktować poważnie.

Nie chodzi tylko o to, że kupujesz ubranie o 2 rozmiary za małe i wychodzisz w nim na ulicę albo pozwalasz się poniżać, chociaż odnosisz większe sukcesy niż osoba, która cię poniża. Chodzi o wszystko, co wpuszczasz do swojego życia, choć cię na to nie stać, albo o to, że nie wykorzystujesz swoich szans, bo myślisz, że sobie nie poradzisz.

Wielu osobom brakuje dziś wystarczającej zdrowej autorefleksji w odniesieniu do swojego wyglądu czy sylwetki. Wiele osób jest dla siebie niepotrzebnie surowych, a z kolei niektórzy cierpią na otyłość i nie potrafią przyznać, że być może trzeba zmienić nawyki żywieniowe albo zacząć biegać choć raz w tygodniu. Nie każdy potrafi, zaglądając w głąb siebie lub patrząc na swoje ciało, spojrzeć choć trochę realistycznie.

Samopoznanie, dlaczego jest ważne dla naszego sukcesu?

Autorefleksja, samopoznanie, samoocena, obraz samego siebie. Kiedy uświadamiasz sobie siebie, uświadamiasz sobie pełny obraz własnej osobowości, zarówno w odniesieniu do samego siebie, jak i w relacjach z otoczeniem. Nie chodzi o szukanie błędów. Chodzi o to, by umieć ocenić swoje umiejętności i możliwości, swoje braki, słabe i mocne strony. Krótko mówiąc, wszystko, czym dysponujesz i co może ci pomóc albo przeciwnie, przeszkodzić w rozwoju.

Kiedy chcesz coś rozwinąć, ulepszyć czy unowocześnić, najpierw sprawdzasz, w jakim jest stanie. Jeśli chcę zainstalować na komputerze nowy „antywirus”, najpierw muszę wiedzieć, czy w ogóle jakiś mam i jaki. Może nie jest już potrzebny, a może przeciwnie, już wczoraj było za późno. Wiem jednak na pewno, jaki jest stan rzeczy i co mogę zrobić, aby go zmienić tak, jak potrzebuję.

Tak właśnie działa samopoznanie. Służy jako narzędzie rozwoju zawodowego lub osobistego. Przyglądasz się swoim postawom, myśleniu i sposobom reagowania. Dzięki temu potrafisz potem reagować lepiej, zgodnie ze swoimi wyobrażeniami, bez nieprzemyślanych impulsów. Dzięki temu umiesz wyeliminować to, co cię hamuje, i wzmocnić to, w czym jesteś dobry. Efektem takiej pracy jest sposób myślenia, zachowania, reagowania i pracy, który popycha cię naprzód.

💡 Wskazówka: Bardzo dobrym narzędziem i przykładem autorefleksji jest coroczne podsumowanie życia na koniec roku, kiedy dzielisz swoje życie na poszczególne obszary i oceniasz sukcesy oraz porażki. Następnie warto wyznaczyć sobie cele na kolejny rok, które będą cię właściwie motywować przez cały rok. Do takiej oceny nie potrzebujesz żadnego skomplikowanego wzoru. Wystarczy prosta tabelka z plusami i minusami. Jeśli lubisz liczby, możesz ją uzupełnić oceną procentową.

Przykład autorefleksji

Autorefleksję warto praktykować regularnie. Tak jak w przypadku innych metod i technik rozwoju osobistego, również tu obowiązuje zasada, że jeśli chcesz osiągnąć jakiś rezultat, musisz się do tego przyłożyć. Najpierw trzeba przyjrzeć się sobie, zupełnie bez upiększeń, ubarwiania czy też umniejszania swoich możliwości, i siebie poznać. Takie spojrzenie w głąb siebie warto powtarzać regularnie, bo tylko dzięki temu wnioski zapiszą się w twojej pamięci, a mózg przyjmie je za swoje.

Metody autorefleksji są różne. Na początek spróbuj przygotować listę pytań, które będziesz zadawać samemu sobie. Może ci to posłużyć jako punkt wyjścia. Jeśli będziesz szczery, z czasem na pewno sam będziesz dobrze wiedział, o co pytać i jak. Pytania możesz też układać w zależności od tego, jak się czujesz, a jeśli akurat nie masz ochoty pytać, spróbuj po prostu przyjrzeć się sobie. Postój chwilę i pomyśl o sobie. Być może twój umysł sam wskaże ci drogę. Możesz też spróbować medytacji.

Samopoznanie, spróbuj na przykład tych pytań

Może odkryjesz, że nie żyjesz zgodnie ze swoimi priorytetami, albo że chciałbyś mieć inne priorytety. Albo przekonasz się, że masz pewne iluzje i wyobrażenia o swoim życiu, których trzeba się pozbyć. Nieważne, do czego dojdziesz, ważne, że będzie to naprawdę „twoje”, a ty będziesz wiedział, co masz w ręku i co z tym dalej zrobić. Dziś żyjemy w świecie iluzji, w postaci podrasowanych profili w mediach społecznościowych, więc takie spojrzenie w głąb siebie bywa trochę trudne. Na pewno jednak warto.

TOP 5, dlaczego właściwa autorefleksja jest ważna

1. Praca. Właściwa autorefleksja w pracy jest bardzo ważna dla naszej kariery. Potrzebujemy jej, by ocenić swój potencjał i słabości. Aby być świetnymi pracownikami albo odnoszącymi sukcesy przedsiębiorcami, musimy wiedzieć, w czym możemy się jeszcze poprawić i które ze swoich cech możemy wykorzystać.
2. Potencjał. Aby wykorzystać własny potencjał, musimy oceniać się trzeźwo pod każdym względem. Nie wykorzystamy swojego potencjału, jeśli będziemy myśleć, że umiemy latać. Ale nie wykorzystamy go także wtedy, gdy będziemy uważać się za głupców, choć nimi nie jesteśmy. Nie pójdziemy na studia, jeśli nie będziemy w siebie wierzyć. Wielu bardzo mądrych ludzi stoi w miejscu z powodu braku pewności siebie, który wynika z tego, że nie potrafią ocenić się realnie.
3. Związki. To jak błędne koło. Gdy brakuje nam autorefleksji w związku, robimy rzeczy, które nie są właściwe. Nie ma znaczenia, czy w dobrym, czy w złym sensie. Jedno i drugie działa tak samo. Gdy zachowujemy się nieadekwatnie, bo widzimy siebie lepszymi, niż jesteśmy, tracimy zainteresowanie ludzi wokół nas. Gdy ciągle się nie doceniamy i działamy poniżej swoich możliwości, tracimy zaufanie partnerów i ich chęć, by ciągle przekonywać nas, jacy naprawdę jesteśmy.
4. Autoprezentacja. Sposób, w jaki się prezentujemy, jest w naszym społeczeństwie bardzo ważny. To, jak występujemy przed innymi ludźmi, jak się wyrażamy, co mamy na sobie, nasze poglądy, wszystko, co robimy, i to, kim jesteśmy, przesądza o naszej pozycji w społeczeństwie. Wprawdzie chodzi tu trochę o pewien blichtr, jeśli spojrzymy na to na przykład z perspektywy mediów społecznościowych, ale ocenianiu nie unikniemy nigdzie. Kobiety lustrują inne kobiety, mężczyźni uważnie śledzą wyniki i osiągnięcia swoich kolegów. Nieustannie rywalizujemy o partnerów, pozycję czy role społeczne, lepszą karierę itp. Do tego wszystkiego potrzebujemy umiejętności właściwej autorefleksji.
5. Odpowiedzialność. Każdego dnia, w każdej chwili, zawsze i wszędzie jesteśmy odpowiedzialni za samych siebie, a także za kogoś innego. Właściwą samooceną okazujemy sobie szacunek i pozwalamy sobie się rozwijać. Nie możemy jednak zapominać o odpowiedzialności, którą zyskujemy, gdy z kimś żyjemy. Zwłaszcza wtedy, gdy zostajemy rodzicami. Właśnie wtedy jest najwyższy czas, by umieć spojrzeć sobie w oczy, w wyobrażonym lustrze. Bo to, jak się zachowujemy i co robimy, widzą nasze dzieci, a my wszystkimi swoimi czynami je tego uczymy. Uczymy je więc, jak rozwijać swój potencjał albo jak go tłumić i obierać niewłaściwy kierunek.

Wewnętrzny obserwator i autorefleksja

Jak to właściwie możliwe, że potrafimy obserwować i oceniać samych siebie? Według nauk medytacyjnych wywodzących się z buddyzmu każdy z nas ma w sobie tzw. wewnętrznego obserwatora, który nie myśli, lecz odbiera. Na podstawie odbierania i obserwowania swoich myśli, odczuć, emocji i czynów tworzymy własną informację zwrotną. Można więc powiedzieć, że wewnętrzny obserwator jest pośrednikiem naszej autorefleksji. Do trenowania wewnętrznego obserwatora możesz używać różnych technik, takich jak medytacja, odczuwanie doznań w ciele, obserwowanie myśli, emocji albo na przykład życie chwilą obecną.

💡 Wskazówka: Czasem mamy o sobie zniekształcone wyobrażenie, co oznacza, że nasza autorefleksja jest niewystarczająca. Dobrą metodą samopoznania jest więc na przykład typologia osobowości Junga, która pomoże ci nazwać po imieniu swoje mocne i słabe strony. W samopoznaniu i samoocenie mogą ci pomóc także inne typologie, na przykład MBTI, typologia temperamentów, astrologia itp.