Psychologia kolorów ma znaczenie nie tylko dla rozpoznania osobowości, stworzenia nastroju czy wywołania uczuć. Psychologia sama w sobie potrafi być bowiem silnym narzędziem, a ci, którzy pracują w marketingu, dobrze o tym wiedzą. Ponieważ kolory potrafią między innymi oddziaływać na naszą psychikę, psychologia kolorów jest ważną częścią pracy wizualnej.
Spis treści
Psychologia kolorów a marketing
Kolor to coś, na co można patrzeć na różne sposoby. W fizyce mówimy o widzialnej części promieniowania elektromagnetycznego, w psychologii o wrażeniu wzrokowym. Dla jednych to malowidło lub farba, dla innych wyraz lub znaczenie. Kolory są wszędzie wokół nas i stanowią część naszego codziennego życia. Było więc tylko kwestią czasu, kiedy ludzie, którzy chcą na nas w jakiś sposób wpłynąć, zrozumieją, jakie wspaniałe narzędzie mają w rękach.
Psychologią kolorów zajmowało się już wiele znanych osób (np. Carl Jung). Dzieje się tak dlatego, że kolory w swojej istocie potrafią wiele zmienić. Oddziałują na naszą podświadomość, choć nie zdajemy sobie z tego sprawy. Dzięki temu w rękach sprawnego „marketingowca” mogą stać się skutecznym narzędziem jego działań marketingowych. Mogą w ten sposób oddziaływać dokładnie na tę część naszej podświadomości, na którą trzeba.
Każdy kolor ma swoją specyfikę i wywołuje w nas różne uczucia, apetyt, myśli, emocje itp. Kolory działają na nas właściwie na dwa sposoby. Jest to oddziaływanie subiektywne i obiektywne. Oznacza to, że kolory mogą działać na nas indywidualnie, czyli na każdego inaczej, albo mniej więcej tak samo na wszystkich. To obiektywne oddziaływanie (działające tak samo na wszystkich) można świetnie wykorzystać właśnie w reklamie.
Kolor marki i logo
Firmy zazwyczaj wybierają kolor, w którym się prezentują, w którym powstaje ich logo, gadżety reklamowe, czasem także billboardy itp. To, jaki kolor wybierze firma, nie jest przypadkowe. Ten wybór to celowy zamiar wywołania w nas określonego podświadomego skojarzenia z daną firmą lub produktem. Gdy widzisz czerwony kolor z żółtymi łukami, widzisz…? Tak, popularny fast food (przynajmniej większość z nas). A na co masz wtedy ochotę? Jeśli twoja odpowiedź brzmi „na frytki”, to jest to prawidłowa odpowiedź.
I właśnie tak firmy pracują z kolorami. Bardzo świadomie i z konkretnym celem wybierają każdy kolor każdego produktu i opakowania. Kolory dobiera się według branży, w której działa firma. Np. biura podróży często mają kolor niebieski (czyżby przejrzyste niebo letnich wakacji?), lokale gastronomiczne wybierają z kolei czerwony, który pobudza apetyt, kosmetyki mają w ostatnim czasie często kolor zielony, żebyśmy kojarzyli je z naturą (żadnej chemii) itd.
Moglibyśmy tak wymieniać jeszcze długo. Firmy dobrze wiedzą, jakich kolorów użyć i w jakim celu. Muszą wywołać w nas dokładnie takie uczucia, które prowadzą do pożądanego działania. Czyli do zakupu produktu, skorzystania z usługi albo na przykład do zbudowania pozytywnego wizerunku marki. Nie chodzi więc tylko o wywołanie fizycznego działania, ale także o to, jak myślimy o tym, czy firma jest „odpowiednia”. Czy mamy ją „zaszufladkowaną” np. jako tę ekologiczną albo tę złą, od której niczego nie kupimy.
Kolory i kształty wywołują różne emocje także podczas zakupów online i na stronach internetowych. Sklepy internetowe testują, jakie kolory powinny mieć przyciski i wygląd sklepu, aby klienci kupowali więcej. Liczy się też grupa docelowa. Introwertycy będą preferować inne kolory niż emocjonalni ekstrawertycy.
Psychologia kolorów, znaczenie kolorów
Każdy kolor coś oznacza i jakoś na nas działa. W reklamie mają swoje określone miejsce i zwykle łączy się je z innym kolorem. Ogólnie obowiązuje zasada:
Kolor biały
Biel to kolor czystości, niewinności, ale także luksusu. Wywołuje uczucie pustki i potrzebę powiększenia przestrzeni. Stosuje się go przy produktach luksusowych, nabiale albo elektronice domowej.
Kolor żółty
Kolor słońca, symbolizuje dynamikę i ruch. Daje nam poczucie odprężenia i radości, pomaga nam się rozwijać. W psychologii kolorów służy do przyciągania uwagi, jako kolor ostrzegawczy, działa też na uczucie głodu (stąd również żółte łuki wspomnianego fast foodu). Używa się go także przy zabawkach, to kolor pełen zabawy.
Kolor niebieski
Należy do ulubionych kolorów. Często widzimy go w bankach, u rządów (kolory wykorzystuje się też podczas wyborów), w medycynie. Działa uspokajająco, kojarzy się z bezpieczeństwem i sukcesem. Wiele zależy od odcienia niebieskiego. Jaśniejsze są raczej orzeźwiające i odprężające, ciemniejsze z kolei solidne, a nawet konserwatywne. Jak wspomniano wyżej, często korzystają z niego biura podróży. A także uniwersytety i szkoły.
Ciemnoniebieski, czyli tzw. royal blue, jest postrzegany jako luksusowy lub premium. Ten kolor mają często luksusowe i drogie produkty. Także firmy inwestycyjne, które doradzają ludziom, w co i jak inwestować duże kwoty, mają właśnie kolor ciemnoniebieski. Niebieski to kolor zaufania, którego ludzie potrzebują, aby zacząć inwestować i powierzyć komuś swoje pieniądze.
Kolor zielony
Kolor natury i ekologii. Wykorzystuje go branża turystyczna (podróże na łonie natury) i przemysł kosmetyczny (ekologia). To kolor tzw. zielonego marketingu (marketing środowiskowy, czyli green marketing: promocja produktów o właściwościach przyjaznych środowisku).
Kolor złoty
Kolor pieniędzy. Logiczne jest, że kojarzy się z luksusem. To jednak także kolor wiedzy i mądrości. Wszystko, co złote, jest wartościowe. Symbolizuje życie i boskie światło
Kolor czerwony
Namiętny, żywy, energiczny, gwałtowny i silny kolor. Często kojarzy się z agresją (krew) i niebezpieczeństwem. Ten kolor podnosi ciśnienie krwi i pobudza apetyt. Wykorzystuje się go w promocji napojów energetycznych i w gastronomii.
Kolor szary
Neutralny, ubogi, wręcz pozbawiony życia kolor. Wybierają go ludzie, którzy trzymają się na uboczu i nie chcą nic o sobie zdradzać. W promocji produktów zwykle nie służy do wywołania konkretnego działania.
Kolor czarny
Kolor buntu i protestu, znany także jako kolor czerwony. W naszej kulturze także kolor żałoby i śmierci. Ze względu na skojarzenie z kawą bywa jednak używany w połączeniu z napojami z kofeiną.
Kolor brązowy
Ten kolor kojarzy się z przyjemnościami cielesnymi. To kolor wygody, domu i tradycji. W marketingu można go wykorzystać przy produktach z drewna lub czekolady.
Kolor fioletowy
Nazywany też purpurowym, powstał z połączenia koloru czerwonego i niebieskiego. To połączenie przeciwieństw: koloru zimnego i ciepłego. W marketingu symbolizuje sukces, kobiecość i delikatność (np. Milka, która przekonuje nas o delikatności czekolady).
Psychologia kolorów, test
do znanych testów kolorów należy np. test kolorów Lüschera (LBT). Diagnostykę psychosomatyczną na podstawie testu kolorów prowadził szwajcarski profesor Max Lüscher. To skala 8 kolorów, w której ustalasz ich kolejność według tego, jak bardzo je lubisz, czyli jak bardzo dany kolor podoba ci się w tej chwili. Kolory wybiera się według aktualnego nastroju, a to podpowie ci, w jakim stanie jesteś w tej chwili na głębszym poziomie.
To test, który możesz wykonać w ramach psychologii kolorów w internecie. Głębsze i bardziej osobiste testy można zrobić bezpośrednio u psychologa, który się nimi zajmuje. Taki test oceni indywidualnie i otrzymasz wynik dopasowany do twojej osobowości.
Znany jest także barwny test Rorschacha. Na pewno każdy widział, przynajmniej w jakimś filmie, 10 tablic z różnymi kolorowymi „plamami”. Z jednej strony siedzi lekarz, który pyta pacjenta, co widzi, a naprzeciwko niego pacjent, który w desperacji odpowiada: „eee, mała plama i duża plama?”. Według testu osoby racjonalne zwracają uwagę raczej na kształt plam, a osoby emocjonalne raczej na ich kolor.
Możesz spróbować barwnego testu piramid, czyli testu Pfistera. Badany układa 6 piramid w 14 odcieniach. 3 mają powstać z kolorów, które mu się podobają, a 3 z tych, które mu się nie podobają. Zestawienie kolorów ma mówić o osobowości, zwłaszcza o afektywności.
Kolory, które lubisz i których nie lubisz, zdradzą o tobie różne ogólne prawidłowości. Np. flegmatyk to kolor zielony, melancholik niebieski. Choleryk lubi żółty, a sangwinik czerwony. Możemy też rozróżniać kolory w ciepłych i zimnych odcieniach. Istnieje wiele sposobów, by wpłynąć na potencjalnego klienta, gdy możemy o nim wiedzieć tak wiele. Nie ma więc nic prostszego niż dobrać kolor logo w zależności od tego, czy konsument ma poczuć głód, czy ochotę na kupno kremu.
