Niekończąca się, bezsensowna i autodestrukcyjna pogoń za nieosiągalnym celem. To właśnie wyścig szczurów. Definicja mówi o podobieństwie ludzi do szczurów, które na próżno próbują dosięgnąć nagrody. Sera. Upajającego sukcesu, którego ucieleśnieniem są często pieniądze, bogactwo i wolność finansowa!
🎓 Ciekawostka: Pojęcie wyścigu szczurów odnosi się także do rywalizacji o awans finansowy lub zawodowy.
Ja wyrwałam się z wyścigu szczurów dopiero rok temu. Ale udało mi się! Jestem gotowa podzielić się z tobą swoją historią. W moim przypadku chodziło o wyczerpujący i schematyczny styl życia, który nie dawał mi radości ani satysfakcji.
Jedynym możliwym rozwiązaniem było „radykalne cięcie”. Zobacz, jak przebiegało.
💡 Wskazówka: Nie zaharowuj się w pracy! Zainspiruj się i sprawdź, jak zacząć zarabiać pieniądze w internecie!
Spis treści
Etymologia pojęcia wyścig szczurów, czyli „Powtarzaj wszystko po pilocie, bo wylecisz!”
Łapiesz tę świetną grę słów? Nowicjusz w szkole lotniczej musiał powtarzać wszystko po pilocie, inaczej go wyrzucano. Po prostu wylatywał. Rozumiesz? Wylatywał, bo pilot… nieważne. Ważne jest to, że pierwsza wzmianka o tzw. wyścigu szczurów pochodzi z lat 40. XX wieku.
Pierwotnie była to zabawa „podążaj za liderem”, w której szkolący się pilot myśliwca musiał kopiować wszystkie manewry (pętle, beczki, korkociągi, zwroty Immelmanna itd.) po doświadczonym pilocie. Od 1945 roku to wyrażenie przyjęło znaczenie „walki konkurencyjnej”.
Pojęcie wyścigu szczurów pojawiło się też w wielu powieściach:
- Rat Race to tytuł powieści Jaya Franklina z 1947 roku. Jest ona dedykowana „tym kilku szczurom w Waszyngtonie, które nie noszą teczek”.
- Wyrażenia „wyścig szczurów” użył Philip K. Dick w opowiadaniu The Last of the Masters z 1954 roku, w którym napisał: „Może”, powiedział cicho McLean, „wtedy będziemy mogli wysiąść z wyścigu szczurów. Ty, ja i wszyscy inni. I żyć jak istoty ludzkie”.
- Jim Bishop użył określenia wyścig szczurów w swojej książce The Golden Ham: A Candid Biography of Jackie Gleason, w której mówi: „Telewizja jest jak wyścig szczurów. Nawet jeśli wygrasz, nadal jesteś szczurem”.
Wyjść z wyścigu szczurów nie jest łatwo. Wiem coś o tym. Od niesatysfakcjonujących pensji po toksyczne środowisko pracy: nikt nie chce poświęcać życia na wspinanie się po drabinie, która prowadzi donikąd. Poza tym nie jesteśmy jakimiś głupimi szczurami. Jesteśmy inteligentnymi istotami i potrafimy osiągnąć wszystko, czego zapragniemy. Niech ta historia pomoże ci odkryć, jak uciec z wyścigu szczurów raz na zawsze.
Biegłam w wyścigu szczurów tak zawzięcie, że w końcu się załamałam!
Znalezienie pracy po studiach miało być bajecznie łatwe. Absolwentka studiów wyższych przecież nie siedzi w domu i nie czeka na cud. Aktywnie szuka zatrudnienia i najpóźniej w ciągu miesiąca odnosi sukces.
U mnie tak nie było. Nikt nie mógł mi zarzucić braku aktywności, wręcz przeciwnie. Codziennie przesiadywałam godzinami na portalach z ogłoszeniami i gorączkowo rozsyłałam CV. Najpierw tylko na stanowiska odpowiadające moim kwalifikacjom. Po pół roku daremnego czekania mogłam schować dumę do kieszeni.
🎓 Ciekawostka: Wysyłałam CV nawet tam, gdzie szukali sprzedawczyni. Tak bardzo wpadłam w błędne koło.
To, co miało być łatwe, nagle stało się przeszkodą nie do pokonania. Gdzie się nie obróciłam, nic. Czułam się jak zbędna pozycja na liście, której nie ma gdzie umieścić. Byłam zrozpaczona i sfrustrowana. Mój dzień wyglądał mniej więcej tak:
- Rano wstać. Sprawdzić e-maile. A nuż ktoś odpowiedział na moje zgłoszenie.
- Odświeżyć portale z ogłoszeniami. Rozesłać kolejnych kilka CV.
- Obniżanie wymagań. Kim jestem, żeby wybierać, gdzie pójdę do pracy, a gdzie nie?
- Odpowiadanie na ogłoszenia na stanowiska daleko poniżej mojego poziomu kwalifikacji.
- Popadanie w coraz większą rozpacz, gdy nie przyjmowali mnie nawet tam.
- IM BARDZIEJ BYŁAM SFRUSTROWANA, TYM DŁUŻEJ PRZEGLĄDAŁAM PORTALE Z OFERTAMI PRACY.
Przyjęłam posadę, która mi nie odpowiadała. Wyścig szczurów mógł wesoło trwać dalej!
Tak desperacko chciałam pracy, że w końcu zatrudniłam się w firmie bukmacherskiej. Od początku było dla mnie jasne, że to nie dla mnie. Ale MUSIAŁAM wytrzymać. Bo gdzie indziej by mnie przyjęli, prawda?
🗣️ Moje ówczesne motto brzmiało: Potrzebuję pieniędzy. Za wszelką cenę.
Wytrzymałam dokładnie trzy miesiące. Potem złożyłam wypowiedzenie. A po jego załatwieniu załamałam się psychicznie. Paradoksalnie było to jednak najlepsze, co mi się przytrafiło. Dało mi czas i przestrzeń, by przewartościować swoje cele życiowe.
W końcu zrozumiałam, czym jest ten wyścig szczurów. Że to wyczerpująca rutyna wymiany „satysfakcjonującego życia na pieniądze”. Uczestnicy wyścigu szczurów nieustannie harują, i to bez widoków na sukces czy koniec cierpienia. Zwykle służą właścicielom firm i inwestorom za minimalne wynagrodzenie i uznanie.
Dlaczego tak desperacko potrzebowałam wyrwać się z wyścigu szczurów? Żeby znów zacząć żyć!
Sześćdziesiąt dni po załamaniu potrafiłam już spojrzeć na sprawę z dystansu. Popełniłam mnóstwo błędów i nie zdawałam sobie z nich sprawy. Postawiłam nieuchwytny cel ponad własne życie. Tylko wegetowałam: nie spałam, prawie nie jadłam, nie bawiłam się, nie odpoczywałam i prawie się nie uśmiechałam. Tylko harowałam… do dziś nie wiem, nad czym. Straciłam całą motywację.
Uświadomiłam sobie, że muszę się z tego wyrwać. Dlaczego? Bo…
…żyłam od wypłaty do wypłaty!
Niemal 99 % światowej populacji jest albo biedna, albo należy do klasy średniej. A to oznacza, że duża część świata powinna zacząć coś robić, bo utknęła w wyścigu szczurów, i to prawdopodobnie nie zdając sobie z tego sprawy.
Wyobraź sobie, że co tydzień dostajesz wypłatę, ale pieniędzy nigdy nie wystarcza na pokrycie wszystkich wydatków.
- Kredyt hipoteczny albo czynsz pochłaniają ponad jedną trzecią pensji.
- Do tego jedzenie i leki.
- Potem media.
- Plus podatek od nieruchomości.
- Dodaj do tego trochę codziennego życia: ślub, przyjęcia urodzinowe, pogrzeb albo utratę pracy.
- Do tego musisz zapłacić urzędowi skarbowemu.
I tak większość pensji nie trafia do twojej kieszeni, bo natychmiast pochłaniają ją wydatki. TO jest właśnie wyścig szczurów: że nie dostajesz wystarczająco dużo pieniędzy na pokrycie podstawowych potrzeb!
…nie miałam pojęcia, co oznacza termin work-life balance!
Życie jest krótkie. Naprawdę chcesz spędzać 40 godzin tygodniowo (przez następne trzydzieści do czterdziestu lat) w pracy? Nie wolisz spędzać czasu z przyjaciółmi i rodziną? Zajmować się swoimi pasjami? Albo stworzyć coś sensownego?
Posiadanie pracy nadaje życiu więcej sensu, daje nam powód, by rano wstać z łóżka. O wiele przyjemniej jest jednak mieć swobodę wyboru, jak je przeżyjemy. Wielu miliarderów na przykład chodzi do pracy codziennie. Ale dla nich to wybór, a nie konieczność. Kiedy uciekniemy z wyścigu szczurów, również będziemy mogli podjąć taką decyzję.
…harowałam dla innych i nikt mnie nie zauważał!
Każdy dzień był taki sam:
- O 7:00 dzwonił budzik.
- Choć pracę zaczynałam dopiero o 9:00, szłam do biura wcześniej. Żeby nadrobić zaległości po kolegach.
- Idę do pracy wyczerpana i zniechęcona, bo wiem, że kolejne osiem godzin spędzę na pracy nad tym, żeby wszyscy wokół byli bogatsi ode mnie.
- Dyrektor generalny właśnie kupił trzeci dom na Hawajach.
- A ja myślałam o tym, że wydanie 100 CZK (około 18 PLN) na zestaw śniadaniowy z McDonald´s było marnowaniem pieniędzy.
- O 11:00 mój szef perfekcjonista już trzy razy dał mi do zrozumienia, że „nie jestem wystarczająco dobra”.
- O 14:00 mam za sobą godziny spotkań, które do niczego nie doprowadziły.
- O 16:00 co pięć minut sprawdzam godzinę, żeby zobaczyć, kiedy wreszcie będzie piąta. Bo wolałabym być gdziekolwiek indziej.
- Nagle uświadamiam sobie, że dziś jest dopiero poniedziałek. Ten koszmar powtórzę jeszcze cztery razy!
I właśnie dlatego wszyscy powinni szybko spróbować uciec z wyścigu szczurów! Jak to zrobić, pokażę ci w kolejnym rozdziale.
3 proste sposoby, jak wydostać się z wyścigu szczurów. Zasługujemy na więcej za mniej!
Ucieczka z wyścigu szczurów oznacza dla każdego coś innego. Dla mnie był to koniec z szukaniem zatrudnienia (i chodzeniem do tradycyjnej pracy) oraz stworzenie własnej oferty pracy. Chciałam przestać być zależna od łaski innych. Zapadła decyzja, by zacząć żyć własnym życiem. Slow living, które od zawsze było moim celem.
🎓 Ciekawostka: Dla innych ucieczka z wyścigu szczurów oznacza wcześniejsze przejście na emeryturę.
Dla kogoś jeszcze innego może to oznaczać pracę na umowę cywilnoprawną zamiast etatu. Ucieczka z wyścigu szczurów obejmuje też pracę gorzej płatną, za to bardziej satysfakcjonującą. Albo przeciwnie, wyjątkowo dobrze płatną, stresującą pracę, którą jednak wykonujesz tylko na część etatu.
Dla wielu kobiet ucieczka z wyścigu szczurów oznacza:
- Wolność i możliwość pracy, skądkolwiek chcą,
- Wolność w budowaniu udanej przyszłości finansowej,
- Trwałą równowagę między życiem zawodowym a prywatnym,
- Wolność pracy i wychowywania dzieci bez utraty zdrowych zmysłów,
- Szansę wzbogacenia się „na własny rachunek”, a nie robienia bogaczem kogoś innego.
Niezależnie od tego, jak wygląda twoja ucieczka z wyścigu szczurów, wiedz, że nie jesteś w tym sam. Istnieje wiele sposobów, by się z niego wyrwać. Chodzi tylko o to, by znaleźć ten, który ci odpowiada.
#1. Zapisz swoje cele!
Ucieczka z wyścigu szczurów oznacza, że wybierasz mniej uczęszczaną ścieżkę i nią podążasz. To jednak bywa dość przerażające i onieśmielające. Jeśli chcesz uciec raz na zawsze, musisz wiedzieć dlaczego.
🗣️ Moja rada brzmi: Zapisz swoje cele. Nawet te maleńkie i pozornie nieistotne!
Bez względu na to, gdzie je przykleisz, zadbaj o to, by były widoczne z każdego miejsca. Będą bowiem twoją motywacją, której potrzebujesz przy codziennych decyzjach. Chcesz założyć firmę? Świetnie! Czas sprawdzić, jak się do tego zabrać.
#2. Ogranicz swoje wydatki!
Śledzenie wydatków wiele wyjaśnia, jeśli chodzi o to, jak można je zmniejszyć. Jeśli uda ci się ograniczyć wydatki, znacznie szybciej i łatwiej uciekniesz z wyścigu szczurów. I wcale nie musi to być bolesne. W najgorszą formę wyścigu szczurów wpędzają dziś wielu ludzi pożyczki. Pożyczka nie jest niczym złym, jeśli bierzesz kredyt hipoteczny na dom lub kredyt firmowy na rozkręcenie obiecującego biznesu. Bardzo złym nawykiem są natomiast popularne pożyczki i kredyty konsumpcyjne, gdy ludzie pożyczają na wakacje, imprezy i elektronikę użytkową.
🗣️ Moja rada brzmi: Czasem wystarczy myśleć bardziej kreatywnie albo poświęcić więcej czasu na planowanie wydatków.
Spróbuj na przykład:
- Szukać sposobów, jak zaoszczędzić pieniądze.
- Korzystać z kuponów i nie kręcić nosem na promocje.
- Zautomatyzować odkładanie oszczędności (liczą się nawet drobne kwoty),
- Obniżyć rachunek za jedzenie, robiąc zakupy online (by uniknąć zakupów pod wpływem impulsu) oraz
- Kupować produkty marek własnych zamiast luksusowych.
#3. Inwestuj!
Jak mówi Kyiosaki: Nie uciekniesz z wyścigu szczurów, jeśli nie zainwestujesz swoich pieniędzy w coś, co przyniesie ci ich więcej!
Największym błędem, który ludzie często popełniają, jest to, że w razie potrzeby wydają wszystkie swoje oszczędności. Pewnej puli pieniędzy nie należy jednak ruszać. Przeciwnie, trzeba pozwolić jej pracować na odsetki i sprawić, by pieniądze pracowały za ciebie! Drugim częstym błędem Czechów jest to, że zostawiają pieniądze na koncie bankowym, gdzie przez inflację tracą one na wartości. Krótko mówiąc, słabo znamy się na inwestycjach i inwestujemy mniej niż na przykład Niemcy czy Amerykanie.
🗣️ Moja rada brzmi: Pieniądze powinny służyć wyłącznie do zarabiania kolejnych pieniędzy i w ograniczonym stopniu do zaspokajania bieżących potrzeb.
Możesz zainwestować w nowy biznes, na giełdzie, część przeznaczyć na kryptowaluty albo na nieruchomości. Pamiętaj, że w każdym z tych trzech przypadków istnieje ryzyko. Giełda może się załamać. Wartość nieruchomości nie zawsze rośnie, a nieruchomość trzeba utrzymywać. Firma może zbankrutować. Mimo to inwestowanie jest sprytnym posunięciem. Co więcej, dziś bardzo łatwo zacząć inwestować nawet z telefonu dzięki wielu platformom inwestycyjnym.
Jeśli chodzi o inwestycje, zacznij od małych kwot! Nie wrzucaj oszczędności całego życia w jedną opcję. Zanim zobowiążesz się finansowo, zrób rozeznanie i dowiedz się trochę, o co w tym chodzi. Sprawdź dokładnie platformy inwestycyjne i dowiedz się, co która z nich oferuje. W ten sposób zmniejszysz ryzyko nietrafionej inwestycji. A w bonusie masz szansę uciec z wyścigu szczurów.
💡 Wskazówka: Oblicz zwrot ze swojej inwestycji!
Kwoty w złotych są orientacyjne, przeliczone po kursie Czeskiego Banku Narodowego 5,534 CZK za PLN z dnia 5 listopada 2026.
