Wiele osób zmaga się ze strachem przed komunikacją werbalną lub niewerbalną. Jak przełamać tę blokadę? Nieważne, czy jesteś ekstrawertykiem, czy introwertykiem, w obu przypadkach komunikację można wytrenować! Jak nauczyć się tak potrzebnej retoryki?
Spis treści
Komunikacja, ważna pozycja w CV i w codziennym życiu
Problemy z wypowiadaniem się w formie ustnej mają zazwyczaj ci, którzy nie ćwiczą tych umiejętności. Jeśli nie ogranicza cię stan zdrowia, na przykład jąkanie się i tym podobne, możesz doszlifować swoje umiejętności komunikacyjne.
Nasze wskazówki, jak lepiej prowadzić rozmowę, docenią nie tylko nieśmiałe i mało przebojowe osoby zmagające się z lękami, ale też te, które po prostu nie wiedzą, o czym mówić, a chcą zrobić postępy w dyskutowaniu.
Sztuka komunikacji nie jest zarezerwowana tylko dla menedżerów, przydaje się wszystkim bez wyjątku. W niektórych zawodach praktycznie się jej nie wymaga (zwłaszcza na stanowiskach robotniczych), w innych jest wręcz kluczowa (prezenter, dziennikarz, nauczyciel, rzecznik prasowy).
Oczywiście pewne predyspozycje osobowościowe do dobrego mówienia trzeba mieć, dobra wiadomość jest jednak taka, że większość osób zarabiających na życie komunikacją musiała się nauczyć wypowiadać. To całkiem motywujące, prawda? A jeśli i ty marzysz na przykład o pracy dziennikarza, ale kuleje u ciebie tak często wychwalana umiejętność przyjemnego wypowiadania się, do tego brakuje ci pewności siebie i nie znasz podstaw zawodu, warto kształcić się w tych dziedzinach i zacząć pracować nad poprawą swoich umiejętności komunikacyjnych. W wielu miejscach pracy radość z własnego rozwoju jest jednym z warunków przyjęcia.
Czym są umiejętności komunikacyjne?
Komunikacja należy do umiejętności miękkich (soft skills). Obejmuje sztukę komunikacji werbalnej (słownej) i niewerbalnej (pozasłownej). Umiejętność prawidłowego wypowiadania się przydaje się każdemu bez wyjątku.
„Genialność w komunikacji to umiejętność bycia całkowicie szczerym, a jednocześnie taktownym.”
John Powell, angielski kompozytor muzyki filmowej (1645–1713)
Rodzaje komunikacji
Komunikacja werbalna dzieli się na pisaną i mówioną. Są one ze sobą ściśle powiązane, ponieważ to, jak mówimy, w dużej mierze kształtuje nasz zasób słownictwa, który bez wątpienia zdobywamy przede wszystkim dzięki literaturze.
Komunikacja niewerbalna obejmuje mowę ciała; do najczęstszych wskaźników naszego nastroju należą mimika twarzy, postawa ciała i zachowanie rąk. Ze spojrzenia, ruchów kończyn i ogólnej postawy drugiej osoby możemy zajrzeć w jej duszę.
Jak poprawić umiejętności komunikacyjne
Tak jak czytając, poszerzasz swoje słownictwo i umiejętności pisarskie, tak mówiąc, wzmacniasz swoją swadę. Co z tego wynika? Umiejętności komunikacyjne poprawisz przede wszystkim, mówiąc jak najwięcej. W każdej sytuacji. Im częściej opuszczasz swoją strefę komfortu, tym szybciej zbliżasz się do samodoskonalenia.
Co to dla ciebie oznacza? To zupełnie jasne: przestań w kółko bać się, że się ośmieszysz, i idź się ośmieszać. Stanie w miejscu jeszcze nikogo nie posunęło do przodu. I pamiętaj, że gdy tracisz czas na wahanie i odkładanie, twoje życie ucieka. Na łożu śmierci ludzie żałują tego, czego w życiu nie zrobili. Jeśli więc czujesz, że masz braki w komunikacji, i chcesz je ograniczyć, zacznij bez zwłoki pracować nad sobą. Podejmij kroki niezbędne do postępu.
Umiejętności komunikacyjne, ćwiczenia
Jak najczęściej wychodź między ludzi: na imprezy, bale, do pubu. Wykorzystuj każdą okazję do rozmowy: w pracy, w szkole, na przystanku, na ulicy, w sklepie. Zapisz się na kursy komunikacji. To samo dotyczy nauki języka obcego, na przykład angielskiego. Aby poprawić swoje wypowiadanie się ustne, kieruj się naszymi radami.
Pomogą ci te artykuły:
- Jak naturalnie rozpocząć rozmowę?
- Bądź pewny siebie i oczekuj cudów
- 7 wskazówek: jak opanować sztukę słownej samoobrony?
- 10 wskazówek: jak w naturalny sposób poradzić sobie z lękiem?
- 6 metod i stylów kierowania ludźmi: jaki jest twój?
- Pytania dla przyjaciół i znajomych: jak lepiej się poznać?
- 7 rad: jak dobrze prezentować?
Jeśli chcesz wyróżniać się w komunikacji, chcąc nie chcąc musisz nabrać pewności siebie. Nie mówię, że masz popaść w pychę i zachowywać się zarozumiale. Po prostu nie możesz być zupełnie pozbawiony przebojowości.
1) Zrób coś szalonego
Nawet jeśli wydaje ci się to żenujące, zacznij na przerwie w szkole albo w pracy śpiewać lub tańczyć. Inni się z tego pośmieją i dołączą do ciebie. Coś podobnego możesz zrobić także na ulicy albo w supermarkecie.
Zostań liderem, gospodarzem klasy. Zorganizuj studniówkę, rozdziel zadania, delegując je. Jako pomocnik możesz się zgłosić także wtedy, gdy rolę lidera przejmie ktoś inny.
Jeśli jesteś introwertykiem, udawaj ekstrawertyka. Wiele osób, które czerpią energię ze swojego wnętrza, po mistrzowsku udaje gadatliwość. A najlepsze jest to, że otoczenie im wierzy.
2) Naucz się chwytliwych tekstów
Zwracaj uwagę, jak mówią inni ludzie: ci, których spotykasz na co dzień, albo na przykład prezenterzy czy sprzedawcy. Niektórym przychodzi to samo, inni (a tych jest większość) muszą swój dobry humor i zabawne powiedzonka udawać. Sprzedawca, który tylko milczy i nabija towar na kasę, często nie wystarcza. Gdy chcesz coś sprzedać, musisz sprawnie posługiwać się komunikacją werbalną.
Jeśli upuścisz monety i rozturlają się na wszystkie strony, przeproś i powiedz: „Są jak żywe, prawda?” W ten sposób rozładujesz sytuację, a ludzie będą z aprobatą kiwać głowami.
💡 Wskazówka: Wypróbuj kursy rozwoju osobistego. Pomogą ci między innymi poprawić komunikację.
3) Czytaj, pisz i słuchaj podcastów
Aby dobrze się wypowiadać, musisz dużo przeczytać i wysłuchać. Poza tym trzeba też od czasu do czasu coś napisać. Ciągle się czegoś ucz, na przykład spróbuj swoich sił w nowym gatunku dziennikarskim. Czytaj beletrystykę (na przykład lektury maturalne), poezję, media drukowane i internetowe oraz słuchaj radia. Zwracaj uwagę na artykulację i retorykę prezenterów oraz ich rozmówców.
Czytaj także literaturę popularnonaukową. Książka Jak zdobyć przyjaciół i zjednać sobie ludzi mnie osobiście nie przekonała, ale ludzie bardzo ją chwalą. Kolejny poradnik, który może ci pomóc poprawić komunikację, to Nieważne, co mówisz, ważne, jak to mówisz Michaela Parkera.
Pisz artykuły na bloga, notatki w dzienniku, opowiadania, wiersze i inne formy. Wysyłaj swoje teksty na konkursy literackie. Dzięki temu wszystkiemu pracujesz nad umiejętnością wypowiadania się. Później łatwiej znajdujesz słowa, tak bardzo się nie zacinasz, a twoja wypowiedź jest bardziej elegancka i płynna.
4) Graj w Activity
Do świetnych zajęć poprawiających umiejętności komunikacyjne należy Activity, towarzyska gra planszowa, która bawi wszystkich lubiących zgadywać, co inni w określonym czasie narysowali, pokazali lub opisali słowami. Oprócz mówienia poćwiczysz więc także pantomimę, która, jak już wspomniano, należy do komunikacji niewerbalnej.
5) Kursy, staże
Zapisz się na staż i kurs copywritingu albo zaoferuj swoją pomoc w jakiejś agencji reklamowej lub w gazecie. Może dopisze ci szczęście i zdobędziesz wymarzoną pracę. W internecie oglądaj filmy, z których dowiesz się, jak się rozgadać.
6) Przyzwyczaj się do mówienia, nawet gdy słuchają też ci, do których nie mówisz
Jeśli przeszkadzają ci niepożądane uszy, które próbują wyłapać twoją rozmowę z kimś, musisz się po prostu przyzwyczaić. Nabierz pewności siebie, żeby nie musiało ci przeszkadzać, że masz więcej słuchaczy, niż byś chciał. Nie wstydź się swoich poglądów i emocji, które przekazujesz odbiorcom (temu, komu coś opowiadasz, i tym nieproszonym).
7) Filmuj i nagrywaj swoje wystąpienia
Regularnie dokumentuj swoją drogę do swobodnego mówienia, wystarczy tylko dla siebie. Nagraj się na wideo, żeby wiedzieć, jak wyglądasz podczas wystąpienia. Ćwicz też przed lustrem. Nie mów wulgarnie, kończ zdania, nie używaj wypełniaczy i nie powtarzaj słów. Podejmij osobiste wyzwanie: publikuj swoje nagrania na YouTube. Na początku wystarczy sam głos, potem możesz dodać obraz. Po jakimś czasie zobaczysz własne postępy.
Po prostu musisz w kółko ćwiczyć komunikację werbalną i niewerbalną. Gdy będziesz mieć retorykę w małym palcu, możesz skupić się na mowie swojego ciała. Stój/siedź prosto, nie wykonuj nerwowych ruchów.
Staraj się zawsze mówić poprawnym, literackim językiem. Dzięki temu wejdzie ci to w nawyk i następnym razem nie będziesz musiał się nad tym zastanawiać. Aby zawsze wiedzieć, o czym mówić, i mieć o czym mówić, musisz dużo wiedzieć na dany temat. Interesuj się więc otaczającym światem, żeby być na bieżąco i nie znaleźć się w kropce z powodu nieznajomości tematu. Mówiąc prościej: staraj się być ekspertem w danej dziedzinie, najlepiej jednak we wszystkich tematach społecznych (polityka, geografia, historia).
Jeśli więc masz nagrać wywiad, przygotuj wcześniej pytania. Kiedy jednak przepytujesz rozmówcę, nie wahaj się odejść od zaplanowanych pytań, po prostu wykorzystaj okazję, gdy dowiesz się od tej osoby czegoś ciekawego, czym wzbogacisz wywiad.
8) Czytaj dzieciom i opowiadaj historie
Jeśli masz w rodzinie małe dzieci, nie ma nic lepszego niż przeczytać im książkę, opowiedzieć historię albo wyrecytować wierszyk. Możesz to oczywiście robić także dla siebie, ale lepiej od razu ćwiczyć przed żywą publicznością. Świetna wiadomość jest taka, że dzieci to lubią, nawet jeśli jako mówca nie wyrażasz się perfekcyjnie. Rozwijasz w ten sposób zarówno ich osobowość, jak i swoją.
9) Udzielaj korepetycji
Ktoś gubi się w jakimś materiale? Pomóż mu go nadrobić. W ten sposób możesz też zarabiać pieniądze w internecie. Może z tego wyniknie nawet fajna praca dorywcza albo pełny etat, o ile będziesz nad sobą pracować, żeby nie mieć tremy przed mówieniem do innych.
10) Naucz się asertywności
Z całego twojego zachowania musi emanować pewność siebie. Nie daj się niczym wytrącić z równowagi i naucz się mówić NIE, kiedy tak czujesz. Nawet nie myśl o tym, żeby komuś coś obiecywać, jeśli twoje serce wcale tego nie chce. Bądź fair, naucz się argumentować i zawsze popieraj swoje twierdzenia faktami. Broń swoich poglądów bez agresji, ale z odpowiednim naciskiem.
