Istnieje kilka powodów, dla których nie musisz oglądać jakiegoś filmu ponownie. Jednym z nich może być to, że był tak tandetny, że ledwo udało ci się go obejrzeć do końca. Innym powodem może być to, że film tak mocno cię poruszył, że kolejny seans nie jest ci potrzebny. Albo przykuwa twoją uwagę do tego stopnia, że włączasz go ponownie, w całości lub tylko wybrane fragmenty. Właśnie do tego typu filmów należą najlepsze filmy psychologiczne.
Dlaczego filmy psychologiczne tak bardzo nas wciągają? Dlaczego potrafią nas poruszyć tak mocno, że uczucia, które towarzyszyły nam podczas seansu, pamiętamy, jakbyśmy oglądali film wczoraj (choć mogło to być kilka, a nawet kilkadziesiąt lat temu)? Film jako taki jest medium, które wciąga człowieka podobnie jak na przykład teatr. A właśnie filmy psychologiczne najbardziej wciągają widza w akcję. Często sami zastanawiamy się nad fabułą filmu. Możemy zadawać sobie pytania takie jak: „Co ja bym zrobił?” albo „Co ja bym sądził o takim postępowaniu?”.
Wiele takich i innych pytań przychodzi nam do głowy podczas oglądania filmów z psychologiczną intrygą. Często chodzi o śledzenie myśli przestępcy. O poszukiwanie samego siebie. Jeśli chcesz sobie nieco ułatwić te poszukiwania lub swoje życie, zajrzyj do naszego artykułu. Czasem nawet my sami jesteśmy zaskoczeni rozwojem akcji. Wśród filmów psychologicznych najczęściej spotyka się thriller psychologiczny. To połączenie filmu psychologicznego i thrillera. Ich wspólne cechy to: tematy dotyczące ludzkiej natury, przeżyć cielesnych i procesów psychicznych w połączeniu z napięciem.
Wskazówka: Przeczytaj też artykuł o tym, jak szybko nauczyć się włoskiego, albo o fenomenie sugar daddy.
Spis treści
Najlepsze filmy psychologiczne
W naszym artykule przedstawiamy ci najlepsze filmy psychologiczne wszech czasów. Znajdziesz tu zarówno filmy starsze (nawet z 1960 roku), jak i filmy z ostatnich lat (2010). Wybór tych siedmiu filmów nie był łatwy. Po długich dyskusjach w redakcji zgodziliśmy się właśnie na te tytuły.
SIEDEM (1995)
Amerykański thriller Siedem (w oryginale angielskim Se7en lub Seven) powstał w 1995 roku, a wyreżyserował go David Fincher. Film był nominowany do Oscara. W rolach głównych wystąpili Brad Pitt i Morgan Freeman. Pierwotnie miało być jednak inaczej. Rolę detektywa Millsa zaproponowano najpierw Denzelowi Washingtonowi, który ją odrzucił, twierdząc, że film jest zbyt mroczny i przerażający (później żałował swojej decyzji). Również rola Morgana Freemana początkowo nie miała przypaść jemu. Fincher wybrał do roli agenta Somerse’a Ala Pacino. On także odrzucił tę rolę.
Film opowiada historię dwóch detektywów, którzy prowadzą śledztwo w sprawie serii morderstw inspirowanych siedmioma grzechami głównymi. Cały film przeplata liczba siedem. Numery domów na początku filmu zaczynają się od cyfry siedem. Metronom detektywa Somerseta tyka siedem razy. Fatalna przesyłka zostaje dostarczona o 7:07, a imię i nazwisko John Doe również ma siedem liter. Siedem z pewnością należy do najlepszych filmów psychologicznych wszech czasów.
PSYCHOZA (1960)
Film Psychoza powstał w 1960 roku. Wyreżyserował go światowej sławy reżyser Alfred Hitchcock, który zainspirował się powieścią Roberta Blocha. Po premierze tego filmu pojawiło się coś wyjątkowego. Gdy film powstaje na podstawie książki, często to książkowy pierwowzór jest znacznie lepszy i bardziej dopracowany niż ekranizacja. W przypadku tego filmu było odwrotnie. Książka jest znacznie słabsza od wersji filmowej (z pewnością nie należała do najlepiej sprzedających się książek).
Film opowiada historię Marion. Marion to młoda kobieta, która kradnie swojemu pracodawcy sporą sumę pieniędzy, a następnie ucieka z miasta. Podczas ucieczki zatrzymuje się na noc w motelu. To okazuje się dla niej zgubne, ponieważ zostaje w motelu zamordowana. Dalsza część filmu to rozwiązywanie zagadki tego tajemniczego morderstwa. W poszukiwania włączają się siostra Marion, Lila, oraz jej kochanek Sam. Poszukiwania zaginionej siostry niemal kosztują Lilę życie. Kim jest tajemniczy zabójca jej siostry Marion?
LOT NAD KUKUŁCZYM GNIAZDEM (1975)
Lot nad kukułczym gniazdem to film z 1975 roku. To film amerykański, ale jego reżyserem był urodzony w Czechach Miloš Forman. Film nakręcono na podstawie powieści Kena Keseya Lot nad kukułczym gniazdem. Główną rolę fantastycznie zagrał w nim Jack Nicolson. Pierwotnymi kandydatami do roli McMurphy’ego mieli być James Caan, Marlon Brando lub Gene Hackman. Film otrzymał łącznie dziewięć nominacji do Oscara. Ostatecznie zdobył pięć statuetek, między innymi Oscara za najlepszą pierwszoplanową rolę męską (Jack Nicolson) i Oscara za najlepszą reżyserię.
Akcja filmu rozgrywa się w szpitalu psychiatrycznym. Zawodowy karciarz Randall Patrick McMurphy udaje obłąkanego, aby uniknąć kary więzienia. Cieszy się, że będzie mógł korzystać ze spokojnego życia w szpitalu. Jego wyobrażenia burzą jednak metody despotycznej pielęgniarki Mildred Ratched, która rządzi oddziałem żelazną ręką. McMurphy próbuje przywrócić apatycznych mężczyzn do życia. Kolejnym jego planem jest ucieczka ze szpitala razem z jednym ze współwięźniów. Czy mu się to uda? A może zostanie w szpitalu na zawsze?
CZARNY ŁABĘDŹ (2010)
Kolejnym filmem, który należy do najlepszych filmów psychologicznych, jest Czarny łabędź. To amerykański film w reżyserii Darrena Aronofsky’ego. W rolach głównych tego niezwykle udanego i kontrowersyjnego filmu wystąpili Natalie Portman, Vincent Cassel i Mila Kunis. Film zdobył jednego Oscara, za najlepszą pierwszoplanową rolę kobiecą (Natalie Portman). Natalie Portman zaczęła przygotowywać się do roli w tym filmie już rok przed rozpoczęciem zdjęć. Mówi, że zwykle ćwiczyła nawet piętnaście godzin dziennie, a pod koniec zdjęć była u kresu sił. Czarnego łabędzia można też traktować jako nieco mroczny film motywacyjny o sile umysłu.
Akcja thrillera psychologicznego Czarny łabędź rozgrywa się w środowisku nowojorskiego baletu. Główną bohaterką jest baletnica Nina, która poświęciła tańcowi całe swoje życie. Dużą rolę w jej życiu odgrywa matka Erica, z którą Nina mieszka. Erica jest byłą primabaleriną. Jej taneczne marzenia nie spełniły się w pełni, więc przynajmniej wspiera córkę. Cała historia rozgrywa się w związku z nową premierą Jeziora łabędziego. Nina ma zastąpić dotychczasową primabalerinę. Na scenie pojawia się jednak nowa baletnica, Lily (grana przez Milę Kunis). Jak zakończy się ta walka o główną rolę? Czy Nina stanie się prawdziwym czarnym łabędziem?
PALACZ ZWŁOK (1969)
Tak, również czechosłowacki film Juraja Herza z 1968 roku może należeć do najlepszych filmów psychologicznych wszech czasów. Dowodem jego jakości jest też zgłoszenie do Oscara w kategorii Najlepszy film nieanglojęzyczny za rok 1969 (niestety nie otrzymał nominacji). Na katalońskim międzynarodowym festiwalu filmowym nagrodzono Rudolfa Hrušínskiego ml. za główną rolę w filmie. Nagrodę za najlepsze zdjęcia otrzymał tam również Stanislav Milota. Palacz zwłok należy do tak zwanych filmów półkowników (czyli filmów zakazanych przez reżim komunistyczny).
Głównym bohaterem filmu jest pracownik krematorium Karel Kopfrkingl. Film nakręcono na podstawie noweli Ladislava Fuksa o tym samym tytule. Cała akcja skupia się na psychologii głównego bohatera. Na początku pan Kopfrkingl jest porządnym ojcem rodziny. Pod koniec filmu staje się wynaturzonym mordercą swojej ukochanej rodziny i członkiem NSDAP. Co sprawiło, że zwykły pracownik krematorium przemienił się w potwora?
PODZIEMNY KRĄG (1999)
W chwili premiery krytycy uznali Podziemny krąg za najbardziej kontrowersyjny film. Kultowy status zyskał dopiero po wydaniu na DVD. Reżyserem filmu jest David Fincher, który nakręcił go na podstawie powieści Chucka Palahniuka z 1996 roku. W rolach głównych wystąpili Brad Pitt, Edward Norton i Helena Bonham Carter. Fincher słynie z sugestywnego przedstawiania przemocy w swoich filmach. Podziemny krąg nie jest wyjątkiem.
Główny bohater filmu, On (Jack), ma problemy ze snem. Nie jest zadowolony ze swojego życia. Ma wrażenie, że jego życie zostało zaprogramowane przez społeczeństwo, bez jakiejkolwiek spontaniczności i emocji. Zaczyna więc chodzić na spotkania grupowe z osobami poważnie chorymi. Pasożytuje na ich cierpieniu, co staje się dla niego lekarstwem na bezsenność. W tym momencie w jego życiu pojawiają się dwie kolejne osoby. Niektórzy twierdzą, że reżyser tym filmem z kogoś szydzi. Pytanie tylko, z kogo?
MILCZENIE OWIEC (1991)
Ostatnim filmem, który naszym zdaniem należy do najlepszych filmów psychologicznych, jest „Milczenie owiec”. To amerykański thriller w reżyserii Jonathana Demme’a, nakręcony na podstawie powieści Thomasa Harrisa o tym samym tytule. Film zdobył pięć Oscarów, między innymi za najlepszy film oraz za najlepsze role Jodie Foster i Anthony’ego Hopkinsa. Wielu aktorów odrzuciło rolę dr. Hannibala Lectera, na przykład Robert De Niro, Jack Nicholson czy Jeremy Irons. Gdy Irons obejrzał film, stwierdził, że cieszy się, iż odrzucił tę rolę. Powiedział, że nikt nie zagrałby dr. Lectera tak dobrze jak właśnie Anthony Hopkins.
Film opowiada o śledztwie agentki FBI Clarice Starling, która próbuje schwytać seryjnego mordercę Buffalo Billa. Jej przełożony, agent Crawford, wysyła ją do innego seryjnego mordercy, dr. Hannibala Lectera, nazywanego „Hannibalem Kanibalem”. Dr Lecter po każdym morderstwie zjadał kawałek swojej ofiary. Czy agentce Starling uda się nawiązać kontakt z dr. Lecterem, który, nawiasem mówiąc, jest psychiatrą? A jeśli tak, jaką cenę przyjdzie jej za to zapłacić?
Jakie są według ciebie najlepsze filmy psychologiczne wszech czasów? Czy to te same tytuły, które wybraliśmy my, czy może do twoich ulubionych należą jakieś inne? Napisz nam swoją opinię w komentarzach. Jeśli nie widziałeś któregoś z przedstawionych wyżej filmów psychologicznych, nie wahaj się i obejrzyj go w dobrej rozdzielczości i z dobrym dźwiękiem. To naprawdę warte przeżycie!
