Jak przestać być zazdrosną, 10 wskazówek i kiedy to już kontrola

1,8K

Zastanawiasz się, jak przestać być zazdrosną? Wiele z tego możesz zmienić sama. Chroniczna zazdrość potrafi poważnie zaszkodzić związkowi.

Krótka odpowiedź. Zazdrość to powszechna emocja i sama w sobie nie oznacza, że coś jest z tobą nie tak. Pomaga ustalić, co ją wywołuje, w chwili zazdrości nie działać od razu i rozmawiać o swoich uczuciach z partnerem, zamiast go kontrolować. Jeśli zazdrość nie mija i rządzi twoimi dniami, zwróć się do psychologa albo do zarejestrowanej poradni małżeńskiej i rodzinnej (manželská a rodinná poradna), gdzie porady są bezpłatne.

Jeśli natomiast to partner jest zazdrosny i sprawdza ci telefon, śledzi twoją lokalizację albo zabrania ci spotykać się z przyjaciółmi, to nie jest wyraz miłości, lecz sygnał ostrzegawczy. Jeśli się go boisz, zadzwoń do Niebieskiej Linii pod numer 800 120 002 (w Czechach: Bílý kruh bezpečí 116 006 dla wszystkich ofiar lub ROSA 116 016 dla kobiet), najlepiej z telefonu, do którego partner nie ma dostępu.

Skąd bierze się zazdrość

Zazdrość odzywa się, gdy masz poczucie, że ktoś lub coś może odebrać ci osobę, na której ci zależy. Psycholożka Susan Albers z amerykańskiej Cleveland Clinic opisuje ją jako złożoną i nieprzyjemną emocję, która jest jednocześnie normalna. Według niej pojawia się w krótkich przypływach, ale w skrajnej postaci może być toksyczna.

„U wielu osób prawdziwym źródłem zazdrości jest niepewność”, mówi Albers. Cleveland Clinic do częstych wyzwalaczy zalicza niskie poczucie własnej wartości, lęk, skłonność do skupiania się na szczegółach oraz dawne traumy, na przykład zdradę lub przemoc emocjonalną w poprzednim związku. Dlatego zazdrość może mówić więcej o tym, co przeżyłaś, niż o tym, co właśnie robi partner.

Zazdrość a pozabezpieczny styl przywiązania

Związkiem zazdrości z przywiązaniem zajęli się psychologowie Sharpsteen i Kirkpatrick w badaniu opublikowanym w 1997 roku w Journal of Personality and Social Psychology. Według nich wyniki badań odpowiadają założeniu, że zazdrość jest „przynajmniej częściowo wytworem zagrożenia relacji przywiązania”, czyli lęku przed utratą bliskiej osoby.

Osoby o różnych stylach przywiązania przeżywały zazdrość różnie. Osoby z lękowym stylem przywiązania częściej niż inne tłumiły gniew w sobie i go nie okazywały. Osoby z unikającym stylem kierowały gniew i winę przeciwko osobie trzeciej. Osoby z bezpiecznym stylem przywiązania częściej okazywały gniew bezpośrednio partnerowi i jednocześnie podtrzymywały związek.

Dla codziennego życia wynika z tego jedno. Jeśli zazdrość wraca w kółko, choć partner nie daje powodów, warto przyjrzeć się także temu, na ile w ogóle czujesz się bezpiecznie w związkach. Jeśli w twoim związku bliskość przeplata się z dystansem i nie wiesz, na czym stoisz, przeczytaj, czym jest związek ambiwalentny.

Jak odróżnić zdrową zazdrość od niezdrowej

Okazjonalne ukłucie zazdrości to część życia. „Oznacza to po prostu, że jesteś człowiekiem”, mówi Albers. Zdrowa zazdrość jest krótka, potrafisz ją nazwać i o niej rozmawiać, a ona nie prowadzi do pilnowania partnera. Mija po rozmowie albo z czasem.

Niezdrowa zazdrość trwa, wraca bez nowego powodu i kieruje tym, co robisz. Cleveland Clinic wśród jej przejawów wymienia obsesyjne myślenie o tym, co robi partner, narastającą nieufność i poczucie, że jesteś nic niewarta. Jeśli sprawdzasz telefon partnera, przepytujesz go albo chcesz decydować, z kim się widuje, zazdrość przerodziła się w kontrolę.

Albers zwraca jednocześnie uwagę, że zazdrość nie musi istnieć tylko w twojej głowie. Czasem wyczuwasz realne zagrożenie dla związku, a trudno odróżnić, co jest faktem, a co lękiem. Dlatego warto zadać sobie pytanie, co naprawdę widziałaś lub słyszałaś, a co sobie do tego dopowiadasz.

Gdy podejrzenia potwierdzą fakty, na przykład partner sam ci powie, że się z kimś spotyka, nie chodzi już o twoją zazdrość, lecz o problem w związku. Porozmawiaj z nim spokojnie, a jeśli nie chcesz rozwiązywać tego sama, pomoże poradnia dla par. Jak zdecydować, czy związek ma sens, opisuje artykuł 15 znaków, że związek nie ma sensu.

Jak przestać być zazdrosną, gdy nie ma powodu?

Twój partner być może nie daje ci żadnego powodu. A może jednak swoim zachowaniem daje ci jakiś powód do zazdrości. Otwarcie flirtuje, strzeże swojej prywatności albo w szkole był znanym podrywaczem. Ale ręka na serce. Czy to naprawdę aż tak poważne? Jeśli szukasz odpowiedzi na to pytanie, być może przeczuwasz, że do tak silnej zazdrości nie masz rozsądnego powodu.

1. Dlaczego jesteś zazdrosna?

Jaka sytuacja wywołała w tobie zazdrość? W którym momencie cierń zazdrości wbija ci się pod skórę najgłębiej? Kiedy partner wieczorem z kimś pisze na telefonie, a ty zastanawiasz się, z kim? Albo kiedy partner nie dzwoni z pracy? A może kiedy wychodzicie razem, a partner obdarza kelnerkę uśmiechem, który wydaje ci się promienniejszy niż ten, którym obdarzył ciebie?

Weź kartkę i długopis i opisz szczegółowo każdą taką sytuację. Przeanalizuj przede wszystkim własne uczucia. Spróbuj dojść do tego, dlaczego właśnie w tej sytuacji zaczynasz być zazdrosna.

Wskazówka: Nie pisz na komputerze ani w telefonie, tylko ręcznie. Pisanie odręczne pomoże ci lepiej uświadomić sobie, co piszesz.

2. Poznaj własne powody zazdrości.

Odpowiedź na pytanie, dlaczego zżera cię zazdrość, znajdziesz we własnej głowie. Może to być nierozwiązana przeszłość. Twój były partner zostawił cię dla kochanki i był chronicznym kłamcą. Uświadom sobie, że obecnego partnera wybrałaś właśnie po to, żeby to się nie powtórzyło. Obecny partner nie jest jednak twoim byłym.

Możesz też mieć wyniesione z rodziny zakorzenione wzorce, w których mężczyzna lub kobieta zdradza drugą osobę. Poświęć trochę czasu na zastanowienie się nad powodami swojej zazdrości. Zapisz, do czego doszłaś.

3. Popracuj nad poczuciem własnej wartości.

Niskie poczucie własnej wartości to jedna z częstych przyczyn skłonności do zazdrości. Nie doceniamy siebie i jesteśmy przekonani, że inne kobiety czy mężczyźni na pewno wydają się naszemu partnerowi bardziej atrakcyjni. Zwykle tak nie jest, bo jest z nami, a nie z nimi.

Jeśli jednak w siebie nie wierzymy, rozsądne argumenty nam nie wystarczą. Twój partner nie odpowiada jednak za twoje niskie poczucie własnej wartości. To coś, nad czym musisz popracować sama. Jak? Możesz skorzystać między innymi z tych wskazówek:

• Spisz listę swoich zalet.
• Spisz listę swoich sukcesów.
• Zaprzyjaźnij się ze swoim ciałem.
• Spisz powody, dla których partner jest z tobą.
• Często i na głos chwal samą siebie.

Wskazówka: Popracuj nad sobą. Już samo to, że zaczniesz zajmować się rozwojem osobistym, może dodać ci pewności siebie.

4. Znajdź własne pasje.

Może wcale nie jesteś zazdrosna o inne kobiety czy mężczyzn. Może jesteś zazdrosna o czas, którego partner nie spędza z tobą. Siedzisz w domu i masz czas na rozmyślanie. Wróć do pasji, którym oddawałaś się, zanim się poznaliście. Albo znajdź nowe.

Ważne, żeby to było coś tylko twojego, w czym partner nie uczestniczy. Twój czas dla siebie. Własne pasje pomogą ci w walce z zazdrością na kilka sposobów:

1. Zyskasz pewność siebie.
2. Zajmiesz umysł, który snuje domysły.
3. Zyskasz cel i sens działania.
4. Poznasz nowych ludzi.
5. Partner zobaczy cię w innym świetle.

Wskazówka: Nie chodzi o to, żeby to twój partner zaczął być zazdrosny. Chodzi o to, żebyś miała własne życie, które cieszy cię także bez niego.

5. Ogranicz media społecznościowe i komunikację elektroniczną.

Śledzisz partnera na Facebooku? Analizujesz, co wrzucił na Instagram? To natychmiast przestań. Media społecznościowe łatwo podsycają zazdrość, a odpowiedzi w nich nie znajdziesz. To, co tam znajdziesz, twój umysł może analizować w nieskończoność.

To, co przeczytasz, możesz w ciągu jednego popołudnia zinterpretować na dziesięć różnych sposobów. Kiedy potem wieczorem zapytasz partnera, okaże się, że odpowiedź przez cały czas była zupełnie prosta. Po co się zadręczać?

To samo dotyczy prób wzbudzenia zazdrości w partnerze własną aktywnością w mediach społecznościowych. Jeśli będziesz dodawać zdjęcia tylko po to, żeby partner był zazdrosny, być może wzbudzisz zazdrość. Ale partner mądrze zachowa ją dla siebie i nie skomentuje posta. A ciebie oprócz zazdrości zacznie dodatkowo zżerać poczucie, że twoja miłość się tobą nie interesuje.

6. Wezwij swoją zazdrość na przesłuchanie krzyżowe.

Poniżej znajdziesz rady, które często stosuje się przy radzeniu sobie z natrętnymi myślami w terapii poznawczo-behawioralnej (CBT). Przyczyną twojej zazdrości nie jest bowiem chłodny rozum, lecz wzburzone emocje. Zrób z rozumu obrońcę i poddaj oskarżycielkę w sobie bezlitosnemu przesłuchaniu krzyżowemu.

Weź kartkę i długopis i spisz wszystkie powody, które masz do zazdrości. Dodaj też argumenty obrony: jakie są dowody na niewinność partnera? Do jakiego wniosku doszedłby na twoim miejscu sprawiedliwy sędzia albo niezależna ława przysięgłych?

7. Co powiedziałabyś najlepszej przyjaciółce?

Gdyby przyszła do ciebie twoja najlepsza przyjaciółka i zwierzyła ci się ze swoich podejrzeń, co byś jej odpowiedziała? Wymień swojej wyobrażonej przyjaciółce wszystkie powody, jakie masz do zazdrości.

Możesz też dodać wszystko, czego dowiedziałaś się o sobie i o partnerze, stosując poprzednie rady. I wyobraź sobie, co ona mogłaby ci odpowiedzieć. Co odpowiedziałabyś przyjaciółce, która zwierzyłaby ci się z takiej myśli?

Wskazówka: Zacznij od tego, że wypowiesz swoje podejrzenie na głos tak, jak je czujesz. Czasem wystarczy usłyszeć na własne uszy, jak absurdalnie to brzmi.

8. Wyślij umysł snujący domysły na urlop.

Czasem nasz własny rozum jest bezradny i szukamy już tylko sposobów, jak się uspokoić. Natrętne myśli nazywają się tak właśnie dlatego, że nie da się ich łatwo pozbyć. Czasem właśnie tym, że je badamy i analizujemy, wzmacniamy je. Właśnie próbując obalić je rozumem, dolewamy oliwy do rozgrzanej patelni naszej zazdrości. A zazdrość pryska i parzy coraz mocniej.

Jeśli raz już spisałaś powody, a myśl i tak wraca w kółko, dalsze analizowanie już nie pomaga. Dlatego naszym zdaniem natrętnym myślom najlepiej po prostu nie poświęcać uwagi. Jeśli wiesz, że są niedorzeczne, nie musisz ich obalać.

Jeśli mimo to zazdrość dręczy cię nie do zniesienia, daj swojemu umysłowi inną pożywkę. Zamiast pozwalać mu w kółko wymyślać scenariusze zdrady, idź poczytać. Powiedz sobie wprost: „No to jestem zazdrosna, i co z tego?”. Zaakceptuj ten zazdrosny głos w sobie, tylko nie poświęcaj mu czasu ani uwagi. Lepiej ciesz się tym, co sprawia ci przyjemność.

9. Zrób odwrotnie, niż podpowiada ci twoja paranoja.

Uczymy się przez całe życie. Niestety nieprzyjemne skutki naszych działań wryją się w pamięć dużo głębiej niż te przyjemne. Ale także to, co przyjemne, może wpłynąć na nasze myślenie. Co zrobiłabyś, gdyby twój partner na imprezie rozmawiał z atrakcyjną koleżanką z pracy? Zazdrość podpowiadałaby ci, żeby zrobić nieprzyjemną minę, wypić kieliszek i się obrazić. Reszta wieczoru byłaby wtedy do niczego. Negatywne przeżycie tylko pogłębi naszą zazdrość.

A co, jeśli zrobisz odwrotnie? Co, jeśli przywołasz na twarz przekonujący uśmiech i podejdziesz do nich porozmawiać? Partner cię obejmie, przedstawi jako swoją dziewczynę i często okaże się, że rozmawiają o czymś zupełnie niewinnym, na przykład o jej ślubie z narzeczonym. To pozytywne doświadczenie osłabi zazdrosne myśli i wzmocni twój rozsądek w walce z niedorzecznymi emocjami.

10. Zwierz się komuś.

Jeśli masz kogoś, komu możesz zaufać, zwierz mu się ze swoich podejrzeń. Zwłaszcza w przypadku zazdrosnych wyobrażeń ktoś trzeci może dać nam rozsądne spojrzenie z boku. Może też będzie miał prawdziwe dowody na niewinność partnera.

Uważaj jednak, komu się zwierzasz. O swojej zazdrości powinnaś porozmawiać z partnerem sama, a nie dopuścić, by dowiedział się o niej od kogoś trzeciego. Starannie przemyśl też, czy twoja najlepsza przyjaciółka nie zmaga się z taką samą zazdrością, i zastanów się, jaka relacja łączy ją z twoim partnerem. Jeśli nie masz nikogo odpowiedniego, lepiej zwrócić się do psychologa lub poradni niż zwierzać się niewłaściwej osobie. Gdzie znajdziesz bezpłatną pomoc, opisujemy poniżej.

Co robić, gdy dopada cię zazdrość

Powyższe wskazówki pomagają na dłuższą metę. Kiedy jednak zazdrość uderza z pełną siłą, na przykład gdy partner wieczorem nie odpisuje, najważniejsze, żebyś nie zrobiła niczego pod wpływem impulsu. Wiadomości pełnej wyrzutów czy zajrzenia do jego telefonu nie da się potem łatwo cofnąć.

• Nazwij, co się dzieje. Powiedz sobie w myślach: „Teraz jestem zazdrosna”. Uczucie przez to nie zniknie, ale przestanie cię niepostrzeżenie pociągać za sobą.
• Odłóż telefon. Nie odpisuj, nie dzwoń raz za razem i nie szukaj niczego w mediach społecznościowych. Poczekaj, aż pierwsza fala emocji osłabnie.
• Zwolnij oddech. Pomóc mogą ćwiczenia oddechowe na uspokojenie, wystarczy kilka minut.
• Oddziel fakty od domysłów. Zapisz po jednej stronie to, co wiesz na pewno, a po drugiej to, co sobie dopowiadasz.
• Zapisz swoją największą obawę. A obok, na ile jest prawdopodobna i co zrobiłabyś, gdyby naprawdę się spełniła.
• Zdecyduj, czy i kiedy o tym porozmawiasz. Najlepiej na spokojnie, a nie w chwili, gdy zazdrość ściska cię najmocniej.

Dwa ostatnie kroki opierają się na zaleceniach Cleveland Clinic, która w artykule z psycholożką Chivonną Childs radzi zapisywać największe obawy i zadawać sobie pytanie, na ile prawdopodobne jest to najgorsze i co zrobiłabyś w takim przypadku. Na papierze często wyglądają na mniejsze niż w głowie.

Gdy zazdrość minie, nie traktuj tego, że się pojawiła, jak porażki. Raczej zauważ, co ją wywołało. Jeśli ta sama sytuacja się powtarza, masz konkretny temat do rozmowy z partnerem albo do pracy nad sobą.

Jak rozmawiać z partnerem o zazdrości

„Zaufanie może zbudować komunikacja, a nie praca detektywa”, mówi Susan Albers. Rozmowa działa jednak tylko wtedy, gdy nie przypomina przesłuchania. Mów o tym, co czujesz ty, a nie o tym, co on robi źle. Wybierz chwilę, gdy oboje jesteście spokojni, a nie późny wieczór po kłótni. Pomóc mogą na przykład takie zdania.

• „Kiedy wczoraj do późna pisałeś z koleżanką z pracy, poczułam się odsunięta. Wiem, że to przede wszystkim moje odczucie, ale chcę ci o nim powiedzieć.”
• „Nie chcę cię kontrolować. Raczej potrzebuję usłyszeć, jak ty to widzisz.”
• „Pomogłoby mi, gdybyś dawał znać, kiedy się spóźnisz. Wtedy nie mam powodu niczego sobie dopowiadać.”
• „Kiedy odzywa się twoja była, czuję się niepewnie. Możemy się umówić, jak będziemy to robić, żeby było w porządku dla nas obojga?”

Nie pomagają natomiast pytania typu „Z kim znowu piszesz?”, „Pokaż mi telefon” czy „Dlaczego tak się do niej uśmiechałeś?”. Partner zaczyna się bronić, a rozmowa zamienia się w kłótnię. Więcej o tym, jak rozmawiać bez wyrzutów, znajdziesz w artykule dlaczego komunikacja między partnerami jest ważna.

Zwróć też uwagę, jak partner zareaguje. Według Albers wiele mówi to, czy jest gotów rozmawiać i zrozumieć twoją zazdrość, czy reaguje na nią rozdrażnieniem, zawstydza cię albo oskarża. Jak budować zaufanie krok po kroku, opisuje artykuł jak zbudować zaufanie w związku.

Zazdrość o byłych partnerów i o media społecznościowe

Przeszłość partnera

Niektórych nie dręczy to, co partner robi teraz, ale z kim był wcześniej. Cleveland Clinic nazywa to zazdrością retroaktywną i opisuje ją jako niezdrowe skupianie się na miłosnej przeszłości partnera. Należą do niej ciągłe wypytywanie o dawne związki, wyszukiwanie byłych partnerów w mediach społecznościowych i niepokój za każdym razem, gdy mowa o przeszłości.

„Jesteś z tym człowiekiem teraz. To z tobą chce być”, mówi Childs. Zaleca skupić się na teraźniejszości i wspólnych przeżyciach, bo dzięki nim przeszłość z czasem traci na znaczeniu. Jeśli partner ma z byłą partnerką dzieci lub wspólnych znajomych, kontakt jest czymś normalnym. Umówcie się raczej na to, co odpowiada wam obojgu, zamiast ustalać zakazy.

Media społecznościowe

Potwierdzają to też badania. Naukowcy Amy Muise, Emily Christofides i Serge Desmarais z kanadyjskiego University of Guelph opublikowali w 2009 roku w czasopiśmie CyberPsychology & Behavior ankietę przeprowadzoną wśród 308 studentów. Kto spędzał na Facebooku więcej czasu, deklarował też więcej zazdrości związanej z Facebookiem, i to nawet po uwzględnieniu osobowości i charakteru związku.

Autorzy tłumaczą to błędnym kołem. Facebook często pokazuje niejednoznaczne informacje o partnerze, a te prowadzą do dalszego przeszukiwania. „Zazdrość prowadzi do częstszego sprawdzania profilu partnera na Facebooku, a tym samym do kolejnych informacji, które wywołują zazdrość”, powiedziała Christofides, jak podaje kanadyjska stacja CBC.

Desmarais, który nadzorował badanie, dodał według CBC, że ludzie w związkach wcześniej zwykle nie byli narażeni na codzienne sprawdzanie swoich kontaktów przez partnera. „Dla niektórych to jednak nowa rzeczywistość”, powiedział. Badanie dotyczyło młodych ludzi i Facebooka, ale naszym zdaniem to samo błędne koło łatwo nakręca się też na Instagramie. Więcej w artykule o wpływie mediów społecznościowych na psychikę.

Gdy zazdrosny jest partner i kiedy to już kontrola

Zazdrosny może być też partner. Jeśli potrafi o tym rozmawiać i niczego ci nie zabrania, to zwykła emocja, z którą on pracuje, a ty możesz go wspierać. Inna sytuacja jest wtedy, gdy zazdrość służy mu za pretekst do pilnowania cię. Nie jesteś winna zazdrości partnera i nie rozwiążesz jej za niego.

Brytyjska NHS zalicza do oznak przemocy psychicznej sytuacje, gdy partner śledzi twoje profile w mediach społecznościowych, sprawdza twoją lokalizację przez GPS, odcina cię od rodziny i przyjaciół, decyduje, z kim się spotykasz, albo oskarża cię o flirtowanie i zdradę. Według NHS w przemocy zawsze chodzi o władzę i kontrolę nad tobą. W praktyce może to wyglądać tak.

• Sprawdza twój telefon i wiadomości.
• Śledzi twoją lokalizację, na przykład przez udostępnianie w telefonie.
• Zabrania ci spotykać się z przyjaciółmi, przyjaciółkami lub rodziną albo robi ci sceny, gdy się z nimi widzisz.
• Bez powodu oskarża cię o zdradę i oczekuje, że ciągle będziesz udowadniać, że jest inaczej.

Zazdrość, która przechodzi w kontrolę, to sygnał ostrzegawczy przemocy. Według NHS taka kontrola sama w sobie jest już formą przemocy, nawet jeśli partner nigdy cię nie uderzył. Kontroli nie rozwiążesz, podając mu hasło ani bardziej się starając. Kontrola i wyrzuty mogą iść w parze z innymi rodzajami manipulacji w związku.

Jeśli boisz się partnera, zadzwoń do Niebieskiej Linii, Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie, pod numer 800 120 002 (w Czechach: Bílý kruh bezpečí 116 006 dla wszystkich ofiar lub ROSA 116 016 dla kobiet, obie czeskie linie działają całodobowo i bezpłatnie). Możesz też zadzwonić pod kryzysowy telefon zaufania 116 123. Najlepiej dzwoń z telefonu, do którego partner nie ma dostępu. Jeśli partner kontroluje twój telefon, po rozmowie usuń wpis z historii połączeń i przeglądarki albo zadzwoń od przyjaciółki lub z pracy. W razie bezpośredniego zagrożenia dzwoń pod 112 (w Czechach także policja 158).

Terapia par nie jest w takiej sytuacji dobrym pierwszym krokiem, bo partner może wykorzystać twoją otwartość przeciwko tobie. Bezpieczniej jest zacząć od telefonu zaufania lub centrum interwencji kryzysowej (intervenční centrum), gdzie pomogą ci też ułożyć plan dalszego działania.

Kiedy szukać pomocy specjalisty

Warto poszukać pomocy specjalisty, gdy zazdrość nie mija, zajmuje ci dużą część dnia, kontrolujesz partnera albo cierpi przez nią związek. Cleveland Clinic zaleca w takim przypadku rozmowę z doradcą dla par lub terapeutą. To nie porażka, ale troska o siebie i o związek.

Gdy zazdrość krąży w kółko wokół tych samych myśli, może pomóc terapia poznawczo-behawioralna. „TPB dobrze sprawdza się przy zmianie tego, jak myślisz i jak się zachowujesz”, mówi Childs. Jak przebiega taka wizyta, przeczytasz w artykule kiedy iść do psychologa i czego się u niego spodziewać.

Nie istnieje lek, który usunąłby zazdrość. Jeśli kryje się za nią lęk lub zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, o leczeniu, w tym o ewentualnych lekach, decyduje psychiatra po badaniu. Nigdy nie bierz leków bez recepty, na przykład od znajomych.

Pomoc nie musi kosztować. W Czechach zarejestrowane poradnie małżeńskie i rodzinne udzielają specjalistycznego poradnictwa socjalnego bezpłatnie (czeska ustawa nr 108/2006 Sb. o usługach socjalnych, zákon o sociálních službách, § 37 i § 72). Zasady w twoim kraju mogą być inne, dlatego zapytaj w lokalnym ośrodku pomocy społecznej lub poradni rodzinnej w swoim mieście, czy pomoc jest bezpłatna. Możesz chodzić sama albo z partnerem.

Czasem mówi się o chorobliwej zazdrości. Czy chodzi właśnie o nią, oceni tylko specjalista po badaniu, a nie artykuł ani partner. Jeśli myśli o zdradzie prześladują cię całymi dniami i nie potrafisz ich zatrzymać, zwróć się do psychologa lub psychiatry. Więcej o tym, na czym polega psychoterapia, przeczytasz w osobnym artykule.

Rada na koniec

Ważną radą pozostaje praca nad własną pewnością siebie. Kto wierzy w siebie, zwykle łatwiej radzi sobie z zazdrością. Wie bowiem, że ma wartość dla swojego partnera.

Każdy związek opiera się na zaufaniu. Ale komu masz ufać? Przede wszystkim sobie samej.