Pamięć to zdolność przechowywania i wykorzystywania informacji o wcześniejszych doświadczeniach. Ważną rolę w jej prawidłowym funkcjonowaniu odgrywa właściwy styl życia. Pamięć można jednak także poprawić regularnymi ćwiczeniami. Jakie techniki treningu pamięci możesz wykorzystać?
Spis treści
Jaki trening pamięci jest najlepszy?
Istnieją różne rodzaje pamięci. Trening pamięci obejmuje niemal wszystkie z nich. Aby jednak przynosił efekty, warto ćwiczyć codziennie przez co najmniej dziesięć minut. Większość ćwiczeń, które się na nim skupiają, możesz wykonywać niemal w każdej chwili. Pamięć możesz ćwiczyć za pomocą prostych technik, nauką obcych słówek, przy codziennych sprawach praktycznych albo na przykład grając w memory. Duży wpływ na działanie pamięci mają też sport i sen.
Jakie są rodzaje pamięci?
Pamięć dzielimy na różne typy, które wiążą się także z naszymi zmysłami. Nie zdziwi cię więc, że wyróżniamy pamięć:
- wzrokową
- słuchową
- dotykową
- ruchową
- mieszaną
Istnieje też pamięć werbalna, czyli deklaratywna, dzięki której przypominasz sobie fakty i wiedzę albo jakieś minione wydarzenie. Kolejnym typem jest pamięć niewerbalna. Jak sugeruje nazwa, nie da się jej opisać słowami. I wreszcie pamięć niedeklaratywna, która pozwala ci przypomnieć sobie umiejętności i zdolności (to dzięki temu rodzajowi pamięci nigdy nie zapomnisz na przykład, jak jeździć na rowerze, jeśli raz się tego nauczysz).
Ze względu na czas pamięć może być:
- ultrakrótka
- krótkotrwała
- długotrwała
Pamięć ultrakrótka rejestruje to, co widzisz, słyszysz lub czujesz. Wrażenia, które są dla ciebie z jakiegoś powodu ważne, przenosi do pamięci krótkotrwałej. Zwykle jednak usuwa je niemal natychmiast. Dlatego nie potrafisz przypomnieć sobie melodii piosenki, którą słyszałeś tylko raz w życiu.
Pamięć krótkotrwała nie trwa dłużej niż dwadzieścia minut. To, co jest w niej zapisane, trzeba stale powtarzać, w przeciwnym razie informacja automatycznie się usuwa. Dlatego mało kto pamięta dokładne daty historyczne, których uczono nas w szkole na lekcjach historii.
Pamięć długotrwała służy do przechowywania ważnych informacji. Nie musi to być jednak przechowywanie celowe. Doskonała pamięć długotrwała pomoże ci szybciej się uczyć. Przyda ci się także przy nauce języków obcych, czy to angielskiego, czy na przykład włoskiego.
TRENING PAMIĘCI
Mózg działa podobnie jak mięsień. Jeśli nie będziesz go używać i trenować, zanika. Dlatego warto poświęcić czas na trening pamięci (tzw. jogging umysłowy). Wystarczy kilka minut dziennie (najlepiej co najmniej dziesięć). Ćwiczenia wcale nie są skomplikowane. Jak więc możesz trenować pamięć?
1. Technika „liczenia w pamięci”
Jednym ze sposobów ćwiczenia pamięci jest technika „liczenia w pamięci”. Wybierz jakąś liczbę (raczej niewielką) i mnóż przez nią w głowie, dopóki dasz radę (jeśli wybierzesz na przykład liczbę 2, będziesz liczyć w myślach: 2 x 2 = 4, 4 x 2 = 8, 8 x 2 = 16 itd.). Zaletą jest to, że do tego ćwiczenia nie potrzebujesz żadnych pomocy, więc możesz je wykonywać w każdej chwili.
2. Technika „przypominania sobie”
Wieczorem przed snem spróbuj przypomnieć sobie ze szczegółami, co robiłeś przez cały dzień. Potem możesz wspominać, co robiłeś wczoraj, przedwczoraj itd. Pamiętasz na przykład, co jadłeś na obiad w niedzielę tydzień temu? Albo co miałeś na sobie w zeszły piątek?
3. Technika „listy słów”
Napisz listę dowolnych słów, które przyjdą ci do głowy. Na początek wystarczy piętnaście. W ciągu minuty spróbuj zapamiętać ich jak najwięcej (we właściwej kolejności). Potem zapisz, co pamiętasz, i porównaj z pierwotną listą.
Wskazówka: Połącz słowa w wymyśloną przez siebie historię, a zapamiętasz ich więcej. Jeśli na przykład lista zaczyna się od słów żyrafa, basen, kostium kąpielowy, wyobraź sobie, jak żyrafa kąpie się w basenie w kostiumie kąpielowym. Zwykle powstają z tego dość zwariowane historie.
4. Trening pamięci przy codziennych zadaniach
W codziennym życiu często spotykamy się z sytuacjami, w których potrzebujemy pamięci. Często korzystamy z różnych pomocy (karteczek, list, ściągawek…). Jeśli jednak chcesz trenować pamięć, spróbuj obyć się bez nich. Jeśli masz na przykład wygłosić przemówienie lub prezentację, nie czytaj z kartki, tylko naucz się informacji na pamięć. Albo zapamiętaj listę zakupów (ale na wszelki wypadek weź ją ze sobą także na piśmie, wszystko możesz sprawdzić dopiero na końcu).
5. Nauka obcych słówek
Wybierz jakiś język obcy, w którym chcesz się poprawić albo którego chcesz się nauczyć, i zapamiętuj co najmniej dziesięć nowych słówek dziennie. Znajomość języka obcego na pewno ci się przyda, jeśli nie w pracy, to na przykład latem na urlopie. Nauka dziesięciu słówek dziennie nie zajmie ci dużo czasu, a poprawi zarówno pamięć, jak i zasób słownictwa!
6. Memory (pexeso)
Grę memory (w Czechach znaną jako pexeso) zna każdy, dlatego może cię zaskoczyć, że powstała dopiero w 1965 roku. Czeska nazwa pexeso powstała z przekształcenia tytułu programu telewizyjnego „Pekelně se soustřeď” („Piekielnie się skup”). Pierwsze pexeso miało motywy z bardzo wtedy popularnych filmów według powieści Karla Maya. Gra jest jednak bardzo lubiana do dziś. Zagraj w nią ze swoimi dziećmi, wnukami albo z kimkolwiek, kto będzie miał ochotę! To prosta, ale skuteczna metoda na poprawę pamięci.
7. Gry online
Do trenowania pamięci istnieją różne zabawne gry online. Możesz wypróbować stronę „mentem.cz” (gdzie oprócz pamięci można trenować także inne funkcje mózgu). Istnieje też kilka aplikacji, które możesz zainstalować w telefonie i trenować pamięć na przykład podczas czekania u dentysty. To między innymi „Lumosity”, „Elevate” czy „Fit Brains”.
Pamięć a styl życia
Na prawidłowe funkcjonowanie pamięci wpływa styl życia. Korzystnie działa na nią sport. Dobrym wyborem jest na przykład joga albo bieganie, ale pozytywnie wpływa każda aktywność fizyczna. Osoby uprawiające sport mają bowiem sprawniejszy mózg niż osoby, które nie ćwiczą.
Sport wpływa na mózg i pamięć zarówno długofalowo, jak i doraźnie. Jeśli więc będziesz regularnie uprawiać sport, będziesz mieć lepszą pamięć i łatwiej będzie ci się uczyć. A jeśli akurat musisz się czegoś nauczyć, a zupełnie nie wchodzi ci to do głowy, pomoże ci krótki bieg, spacer lub przejażdżka rowerem. Aktywność fizyczna ma bowiem natychmiastowy wpływ na pracę mózgu.
Ważny jest też dobry sen i odpoczynek. Podczas snu utrwalają się bowiem nowe połączenia w mózgu (między nowymi a wcześniej zdobytymi doświadczeniami). Jeśli więc będziesz się uczyć do późna w nocy i się nie wyśpisz, nie będzie to zbyt skuteczne, bo bez snu nowo zdobyte informacje nie zapiszą się prawidłowo.
Wskazówka: Swoją pamięć możesz sprawdzić na stronie trenujpamet.cz.
Szkoła pamięci (Škola paměti)
Kursy treningu pamięci prowadzą wyspecjalizowane szkoły i trenerzy (w Czechach np. „Škola paměti”, czyli Szkoła pamięci). Ta czeska szkoła oferuje różne kursy (podstawowy, zaawansowany lub nastawiony na naukę języków obcych). Jakub Pok (najbardziej znany trener pamięci w Czechach) nagrał kilka filmów z praktycznymi wskazówkami i technikami, które możesz obejrzeć na jego kanale na YouTube.
